Nieuwsplatform ScienceGuide ligt overhoop met Universiteit Maastricht

Nieuwsplatform ScienceGuide ligt overhoop met Universiteit Maastricht

“Het lijkt erop alsof ze ons de nek proberen om te draaien"

25-10-2023 · Nieuws

MAASTRICHT. Intimideert de Universiteit Maastricht hoger onderwijsmedium ScienceGuide? Ja, zegt hoofdredacteur Frans van Heest. “Het lijkt erop alsof ze ons de nek proberen om te draaien.” Nee, zegt de UM: dat ze ScienceGuide hebben aangesproken op onjuistheden in een artikel over de universiteit, is geen intimidatie en staat los van het terugvorderen van 50 duizend euro ‘samenwerkingsgeld’.

Wat is er aan de hand tussen de universiteit en ScienceGuide (SG), het online medium dat nieuws-, achtergrond- en opinieartikelen publiceert over het hoger onderwijs in Nederland? SG- hoofdredacteur Frans van Heest schreef in juli over een arbeidsconflict tussen de UM en een hoogleraar van de faculteit Health, Medicine and Life sciences. De man was op non-actief gezet en vocht dat aan bij de rechtbank. Van Heest baseerde zich op de openbaar gepubliceerde uitspraak van de rechter en kopte: “Klagende hoogleraar Universiteit Maastricht wil geen ‘functie elders’.”

Een dag na de publicatie ontving SG een e-mail van een van de persvoorlichters van de Universiteit Maastricht met de mededeling dat een en ander niet klopte. “Als we het niet zouden aanpassen, werd er met juridische stappen gedreigd.” En dat viel helemaal verkeerd bij Van Heest. “Ze hadden ook kunnen bellen, dan hadden we het in alle schappelijkheid kunnen oplossen. Waarom zijn harde juridische dreigementen nodig?” Daarvan zegt Koen Augustijn, woordvoerder namens het Maastrichtse college van bestuur: “We vonden dat we scherp moesten reageren. Hier moest snel iets worden rechtgezet. De onjuiste stellingname in het artikel was onnodig beschadigend voor een van onze medewerkers. Maar goed, op de vraag of dreigen met gerechtelijke stappen nodig was, kun je zeggen: ‘Misschien had het ook anders gekund’.”

Stommiteiten

Uiteindelijk heeft SG een paar dingen aangepast, “we hebben vooral de intro explicieter gemaakt. De op non-actief gezette hoogleraar had namelijk een andere hoogleraar onterecht beschuldigd van seksueel grensoverschrijdend gedrag, en dat moest duidelijker.”
Toch was daarmee de kou niet uit de lucht, schetst de hoofdredacteur. Een aantal weken later, in augustus, vond er een gesprek plaats tussen SG en de UM over een ‘onverschuldigde betaling’ van 50 duizend euro. De UM, als ‘partner’ van het nieuwsmedium (net als drie andere universiteiten, acht hogescholen en drie andere organisaties), betaalde jaarlijks een bedrag voor de ‘samenwerking’, maar de overeenkomst bleek al in 2021 te zijn afgelopen. Volgens Van Heest was dat echter “niet formeel” geregeld. De UM had de facturen na 2021 ook gewoon doorbetaald. Door “stommiteiten”, vertelt Augustijn nu.

Zakelijk geschil

Afgelopen voorjaar ging er wél een lichtje branden bij een oplettende UM-medewerker. Na de ontvangst van een nieuwe factuur van SG werd er aan de bel getrokken bij de redactie over de beëindigde samenwerking in 2021. “We waren geen partner meer, dus die factuur gingen we niet betalen”, zegt Augustijn. “De mailwisseling hierover begon vóór de publicatie van het artikel over de rechtszaak, dus voordat we om tekstuele aanpassingen vroegen.” De UM meent dan ook dat het "journalistieke geschil” los staat van het “zakelijke geschil”.

Van Heest ziet dat anders. Volgens hem is één en één wel twee. “Bovendien heeft de UM zich de afgelopen jaren steeds gedragen als partner”, zegt hij. “We hebben veelvuldig contact gehad over thema’s, we zijn langs geweest om met de UM te praten, om onderwerpen door te nemen. Er is veel aandacht besteed aan de UM.” Dat de universiteit zich gedroeg als partner spreekt Augustijn tegen: “We hebben ScienceGuide net zo behandeld als andere media, als de Limburger en Observant, we sturen persberichten en brengen allerlei activiteiten onder de aandacht.”
SG heeft inmiddels een tegenvordering ingediend bij de universiteit over het afgelopen jaar. Van Heest: “Als Rianne Letschert voet bij stuk houdt en die 50 duizend euro terug wil, betekent dat het einde van SG.”

Waarover gaat de rechtszaak in het gewraakte artikel in ScienceGuide?

De Universiteit Maastricht zette in het voorjaar van 2023 een hoogleraar van de faculteit Health, Medicine and Life sciences op non-actief en startte een ‘persoonsgericht onderzoek’ naar zijn gedrag en functioneren. De man was het daarmee niet eens en daagde de universiteit voor de de rechter. De uitspraak van de rechtbank werd 30 juni gepubliceerd waarna ScienceGuide (SG) er op basis van openbare stukken op rechtspraak.nl over schreef.

Dat de rechter eraan te pas moest komen, toont hoe verhit de gemoederen in deze zaak zijn geraakt. Een belangrijke achtergrond: de al jaren bestaande ‘animositeit’ tussen de vakgroep humane biologie (HB) en de vakgroep voedings- en bewegingswetenschappen (VBW). De op non-actief gezette hoogleraar maakt deel uit van die laatste.

De hele zaak escaleerde door plannen van het faculteitsbestuur om een nieuwe leerstoel in te stellen bij humane biologie. De voedings- en bewegingswetenschappers (in eerste instantie en vooral de later op non-actief gezette hoogleraar) waren het daar niet mee eens, zij hebben al een gelijknamige leerstoel (0,1 fte). Er was verder kritiek op de besluitvorming rondom de leerstoel en er waren klachten over sociale onveiligheid op de werkvloer. Daarbovenop had de ‘hoofdpersoon’ in dit hele proces – de hoogleraar waar de UM nu een persoonsgericht onderzoek naar doet – een collega onterecht beschuldigd van ongeoorloofd gedrag.

SG putte voor het artikel uit een aantal (op rechtspraak.nl gepubliceerde) e-mails tussen UM-bestuursvoorzitter Rianne Letschert en de op non-actief gezette hoogleraar. In een van die mails schrijft Letschert dat ze “grote zorgen” heeft over zijn welzijn. Ze stelt hem een intensief behandeltraject voor. Daarbij zou hij zich ook kunnen richten op het vinden van een andere universiteit als werkgever. Letschert zou haar “rol” daarin kunnen pakken, schrijft ze in een van die mails, bijvoorbeeld als het gaat om de overdracht van materialen, data of lopende financiering. Voor SG was dit aanleiding om in de kop boven het artikel de term ‘functie elders’ te gebruiken.
Het alternatief dat Letschert aan de hoogleraar voorstelde was een persoonsgericht onderzoek. Uiteindelijk is dat in gang gezet (en nog niet afgerond).

De hoogleraar verloor overigens het kort geding; de UM mag hem op non-actief stellen gedurende het onderzoek.

Auteur: Wendy Degens

Illustratie: Simone Golob

Tags: scienceguide,intimidatie,partner,verschuldigd,aanpassen,rectificatie,rechtszaak

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.