Met ingang van dit kalenderjaar is iedere Nederlandse gemeente verplicht om een meldpunt ‘goed verhuurderschap’ te hebben. Het is onderdeel van de gelijknamige wet, die afgelopen juli al inging. Deze bevat een aantal regels voor verhuurders, bijvoorbeeld op het gebied van kosten (de borg mag maximaal twee maanden kale huur bedragen, de servicekosten mogen niet onredelijk zijn) en gedrag (verhuurders mogen woningzoekenden niet discrimineren en huurders niet bedreigen of intimideren).
Huurders en woningzoekenden die menen dat de regels overtreden worden, kunnen met hun klacht naar het meldpunt stappen. In Maastricht wordt deze beheerd door het Huurteam Zuid-Limburg, een project van onder meer de gemeente en de Universiteit Maastricht. Hier kunnen huurders al sinds 2015 (toen nog onder de naam Housing Helpdesk) terecht voor gratis advies en hulp bij huurproblemen. “De kennis die we afgelopen jaren hebben opgedaan, kunnen we nu gebruiken voor het opzetten en uitvoeren van het meldpunt”, zegt projectleider Rick Blezer, die benadrukt dat het om een apart loket gaat. “Dat zijn eigen medewerkers heeft. We blijven dus ook gewoon doorgaan met onze andere werkzaamheden.” Naast Maastricht beheert het Huurteam ook het meldpunt voor negen andere gemeentes in de regio waar studenten wonen, waaronder Heerlen en Sittard-Geleen.
Bij meldingen zal het team eerst controleren of er mogelijk een regel van de wet goed verhuurderschap overtreden wordt. “Zo ja, dan stellen we een dossier op dat we – met goedkeuring van de melder – naar de gemeente sturen. Die besluit vervolgens welke stappen ze neemt. Dit kan een waarschuwing of boete – vanaf 3.000 euro, oplopend tot zelfs 90 duizend euro – aan de verhuurder zijn. In het uiterste geval kan zelfs het beheer van een woning overgenomen worden.” Daarnaast helpt het Huurteam de melder ook met mogelijke andere stappen, bijvoorbeeld in gesprek gaan met de verhuurder of de zaak voorleggen aan de Huurcommissie.
Dat de gemeente nu zelf mag handhaven, noemt Blezer een “unieke situatie. Neem bijvoorbeeld discriminatie door een verhuurder, zoals het weigeren van een woningzoekende omdat deze een man is, of geen Nederlander. Tot voor kort kon je in zo’n geval naar het College voor de Rechten van de Mens stappen, maar nu kun je ook bij de gemeente terecht. Dat is laagdrempeliger.”
Ook woningzoekenden die moeten betalen voor bezichtiging of het opstellen van een contract kunnen terecht bij het meldpunt. Het is niet toegestaan, maar er zijn tal van bureaus in Maastricht die hier in het verleden forse bedragen voor in rekening brachten (en mogelijk nog steeds doen). “Je kunt het terugvorderen via een gerechtelijke procedure, maar daar zijn mogelijk hoge kosten aan verbonden. Nu komt daar dus een mogelijkheid bij: een gratis melding bij de gemeente.” Naast verhuurders, mogen de klachten namelijk ook over verhuurbemiddelaars gaan.