De stichting YCND, waarvan Vreugdenhil – naast hoogleraar aan de UM ook kinderarts in het MUMC+ – oprichter is, is volgens de kranten intensief verbonden met het eerste team van basketbalvereniging Kimbria: de Maastricht Rebels. De eigenaar van dat team, de Brit Mike Rawson, is de spil in de hele affaire: hij zou spelers onderbetalen – 400 per maand in plaats van het wettelijke minimumloon van 2069 euro – en buitenlandse spelers zonder werkvergunning en verzekering laten spelen. Eerder werd de Brit als eigenaar van een basketbalacademie in de Verenigde Staten veroordeeld voor visumfraude en het misleiden van de overheid.
Over de vraag waar Rawson het geld vandaan haalt om zijn pupillen te betalen, bestaat veel onduidelijkheid. Er zijn weliswaar sponsoren en partners te vinden op de site van de Rebels, maar volgens Trouw weten de meesten niks van een samenwerking of zijn het eigen bedrijfjes van Rawson. Het enige partnerschap dat te verifiëren valt is dat met YCND.
YCND leidt zorgprofessionals op voor het begeleiden van kinderen en hun ouders bij leefstijlverandering, vooral gericht op overgewicht en obesitas bij kinderen. Het is sterk gelinkt aan Maastrichts onderzoek: de stichting vloeit voort uit Vreugdenhils onderzoekcentrum COACH (Centre for Overweight Adolescent and Children’s Healthcare) en de werkwijze is gebaseerd op onderzoeksresultaten.
Trouw vraagt zich hardop af of er geld van YCND naar de Rebels gaat: het logo van de stichting prijkt immers, als hoofdsponsor, op het shirt. Bovendien staat in spelerscontracten dat de basketballers 1650 euro ontvangen in ruil voor ambassadeurschap voor de stichting, inclusief het verzorgen van clinics, aldus de krant.
Daarnaast zou Vreugdenhil volgens de journalisten ook privé betrokken zijn: teameigenaar Rawson is haar partner en ze woont onder meer vergaderingen van de Rebels bij. Ook staat er in haar tuin een containerwoning – in 2021 door Rawson geplaatst na de overstroming van de Maas – waar Oekraïense spelers buiten medeweten van instanties om verbleven, schrijft Trouw. Daarvan zou Vreugdenhil op de hoogte zijn geweest.
Ontkenning
Vreugdenhil ontkent de financiële banden. Ook aan Observant laat ze per mail weten dat “de stichting YCND geen spelers betaalt of sponsor is van Maastricht Rebels.” Op de vraag of ze jaarrekeningen kan overleggen, reageert ze niet. Wel zegt ze dat ze via het basketbal mogelijkheden ziet om overgewicht onder kinderen op scholen en in wijken aan te pakken. “We hebben een (projectmatige) samenwerking met meerdere partijen waaronder Rebels. Een van de vele samenwerkingsverbanden die wij hebben als stichting rond dit thema overigens.”
Op verdere vragen van Observant wil de hoogleraar voorlopig niet ingaan. Waar ze afgelopen vrijdag toezegde om deze week haar kant van het verhaal te laten horen, komt ze daar op terug. Dit in afwachting van mogelijke vervolgberichten in de media en om te voorkomen dat ze “zelf verdere media-aandacht aanjaagt”. Ook zegt ze behoefte te hebben aan rust. Haar “volledige verhaal” volgt op “een later moment”.
Verwevenheid met onderzoek
Een woordvoerder van de UM liet al eerder aan Observant weten dat de universiteit vooralsnog geen actie onderneemt. “De UM is niet betrokken bij de activiteiten van YCND. Als werkgever kunnen we wel melden dat professor Vreugdenhil melding heeft gedaan van, en toestemming heeft gekregen voor, nevenwerk voor deze stichting. Op dit moment hebben wij geen inzicht in zaken op basis waarvan die toestemming onterecht zou zijn.” In het register voor nevenactiviteiten van hoogleraren op de UM-website staat Vreugdenhil inderdaad geregistreerd als “eigenaar, bestuurder, docent” bij YCND.
In hoeverre de universiteit niet betrokken is bij de stichting, is nog maar de vraag, want de verwevenheid tussen het wetenschappelijk werk aan de UM en de uitvoering door de professionals van YCND is overduidelijk. Bovendien gaf de UM afgelopen zomer op haar eigen website jubelend aandacht aan het feit dat zorgverzekeraars het project in het basispakket hebben opgenomen. Ook NUTRIM, de onderzoeksschool waar Vreugdenhils onderzoekscentrum COACH onder valt, belicht de maatschappelijke impact van YCND op de UM-site. De stichting wordt hier omschreven als een “natuurlijk experiment” dat een “enorme hoeveelheid data” zal opleveren en een “unieke mogelijkheid om de effecten van interventies te evalueren”.
De gemeente Maastricht heeft inmiddels aangekondigd onderzoek te doen naar de gang van zaken bij Rebels Maastricht, zo meldt De Limburger. Basketbalvereniging Kimbria heeft volgens de krant inmiddels de samenwerking met het team en de eigenaar Rawson verbroken.