“Docenten die om je gaven, die met je meedachten, voor wie je geen nummer was, maar die je echt zagen. Dat was uniek.” Aan het woord is Bakir Bulić, directeur van de faculteit Science and Engineering en lid van de Raad van Toezicht van de nieuwe school. Hij bracht zijn middelbare schooltijd door op het Montessoricollege in Maastricht dat jaren geleden - de leerlingenaantallen in Maastricht liepen terug en de minister wilde schaalvergroting - opging in het Bonnefantencollege en uiteindelijk als schoolsysteem van de radar verdween.
Heel jammer, oordeelden nogal wat dertigers en veertigers die daar hun diploma behaalden. Zo jammer dat ze zo’n zeven jaar geleden in de achtertuin van Bulić bij elkaar kwamen en brainstormden over een nieuw op te richten Montessorischool. Het bleef niet bij dromen. Een groep van ongeveer twaalf, dertien vrijwilligers ging aan de slag, en ja, het was liefdewerk oud papier, maar rond Kerst 2022 hadden ze genoeg steunbetuigingen van ouders - zo’n tweehonderd – die nodig zijn om toestemming van het ministerie te krijgen voor de oprichting van een middelbare school. Hier voorlopig alleen het vwo, maar men wil snel uitbreiden om uiteindelijk ook een havo- en vmbo-opleiding in huis te hebben. Het Montessoricollege is ondergebracht in een eigen stichting en staat los van de LVO (Stichting Limburgs Voortgezet Onderwijs).
Conrector
Quincy Elvira is een van die vrijwilligers met een sterke band met de Universiteit Maastricht. Hij studeerde hier in de jaren negentig economie en liep tijdens die studie stage op het oude Montessoricollege. Dat beviel enorm, klinkt het vanuit Amsterdam-Zuidoost waar hij conrector is op het Ir. Lely Lyceum en een dag per week docentenopleider aan de Universiteit van Amsterdam. “De leerlingen verrasten me met hun antwoorden, met hun andere blik, hun vragen, geweldig.” Het onderwijs heeft hem sindsdien in zijn greep, zegt hij.
Een Montessorischool ontbreekt aan het palet van middelbare scholen in Maastricht en omgeving. De eerste kom je pas tegen ter hoogte van Eindhoven, weet Elvira. “Montessori heeft drie pijlers: creativiteit, zelfstandigheid en maatschappelijke verantwoordelijkheid. Er is een natuurlijke koppeling met probleemgestuurd onderwijs, het sluit goed aan. Onze leerlingen gaan brainstormen in de groep, leerdoelen opstellen, samenwerken, discussies leiden.” Los daarvan: “Pgo is superuitgedacht: wat werkt wel, wat werkt niet, er is veel onderzoek naar gedaan, ook op middelbare scholen. Het is een niche in Nederland.”
Kwartiermaker
Net als aan de UM zullen de leerlingen van het Montessoricollege aan de slag gaan met realistische casussen die ze vanuit meerdere domeinen bekijken, vult Stefan Jongen aan. Hij is universitair docent aan de bachelor Maastricht Science Program, coördinator docentprofessionalisering bij de faculteit Science and Engineering en een van de kwartiermakers van de nieuwe school. “Neem de casus over de vervuiling van de Maas. Een complex maatschappelijk probleem dat we bekijken vanuit bijvoorbeeld de biologie, economie en aardrijkskunde. Die verbinding met de regio en de maatschappij werkt motiverend, merken we op open dagen.”
Of neem de sportkantine, die ook onderwerp van studie wordt, aldus Elvira: wat is het aanbod aan de bar? Wat is gezond? “We willen dat scholieren nadenken, dat hun natuurlijke nieuwsgierigheid geprikkeld wordt.”
Start om 9.00 uur
De nieuwe school wordt ondergebracht in een verbouwde basisschool aan de Bergmansweg 2 in Scharn en biedt in het eerste jaar ruimte aan tachtig tot honderd leerlingen. Zoals het pgo aan de UM de student centraal stelt, zo draait het op het Montessoricollege om de scholier. Die begint pas om 9.00 uur met zijn lessen, hiermee aansluitend bij de bevindingen van slaapexperts en neurowetenschappers die tonen dat het puberbrein gebaat is bij meer slaap en een latere starttijd van school. Iedere ochtend begint met een zogenoemde “‘check-in’ die plaatsvindt in de huiskamer van de school”, vertelt Bulić. “Hoe gaat het? Wat zijn je plannen? Zit je ergens mee?” Dit kan één op één met de mentor of in een kleine groepje. De dag eindigt met een ‘check-out’.
Of dit schoolsysteem voor ieder kind geschikt is? Jongen: “Je denkt al snel dat het niet voor de introvertere kinderen is. Maar nieuwsgierigheid, leiderschap, samenwerken of een discussie leiden zitten in ieder kind. Of alle kinderen het leuk vinden is iets anders.” Dat een opleiding aan dit college een aardige vooropleiding is voor een bachelorstudie aan de UM, vindt Jongen mooi meegenomen. “Het is niet ons doel, maar kinderen die het pgo al kennen, hebben als eerstejaars een voorsprong.”