De Maastricht Studie is een grootschalig bevolkingsonderzoek op het gebied van diabetes type 2. Duizenden Limburgers, met en zonder diabetes, meldden zich bij de start in 2010 aan. Uitgebreide tests volgden, zoals een 24-uurs hartfilmpje, darmonderzoek, echo van het hart, onderzoek in een DEXA-scanner (botdichtheid), meting van het bloedsuikergehalte, lichaamsgewicht, bloeddruk, de hoeveelheid cortisol in het lichaam, et cetera. Het jarenlang volgen van de deelnemers gaf wetenschappers meer inzicht in het ziektebeeld, met name in het voorkomen van diabetes. “Het is een wetenschappelijk succesvolle, maar ook relevante faciliteit voor de bevordering van gezondheid in onze regio”, schetst Tilman Hackeng, wetenschappelijk directeur van hart- en vaatziekteninstituut CARIM van de faculteit Health, Medicine and Life sciences, waar de Maastricht Studie bij thuishoort.
Zwaar weer
Maar het project zit in zwaar weer: het ontbreekt aan structurele financiering, staat er in de facultaire begrotingsstukken. Per 1 april viel de Provincie Limburg weg als een van de geldschieters (naast onder andere ziekenhuis en universiteit). En dat kwam niet als een verrassing, schrijft een woordvoerder van de Provincie. De Maastricht Studie is een Kennis-As project, een strategisch programma waarin de UM, samen met andere onderwijsinstellingen, het ziekenhuis en de Provincie investeert in de sociale en economische ontwikkeling in Limburg. “Uitgangspunt hierbij is dat het project ná afloop van de subsidieperiode wordt voortgezet. Subsidie kan dienen als een impuls, maar het project of de activiteit moet vervolgens ook kunnen bestaan zonder deze ondersteuning.”
Opslag
Het bedrag van 475 duizend euro per jaar voor de opslag van ‘samples’ (bijvoorbeeld bloedmonsters) in de MUMC+ Biobank komt voor rekening van onderzoeksinstituut CARIM, in elk geval voor twee jaar. Maar “als de periode langer duurt” en er geen andere geldpotjes worden gevonden, “zal CARIM haar eigen investeringsplannen moeten beperken”, luidt de waarschuwing in de begroting. “In dat geval kunnen diverse initiatieven niet langer doorgaan.” Tegelijkertijd wordt duidelijk dat CARIM de studie hoog in het vaandel heeft: “CARIM zal blijven investeren”, staat er in de begrotingsstukken. “We laten de Maastricht Studie nooit ondergaan”, schreef directeur Tilman Hackeng afgelopen februari hoopvol aan Observant. Op de vraag wat het betekent dat sommige investeringsplannen van het instituut niet door kunnen gaan, volgde destijds geen antwoord.
Het is ook onduidelijk of de besprekingen over toekomstige financiering al iets hebben opgeleverd. Faculteitsdecaan Annemie Schols, die daarvan op de hoogte zou moeten zijn, mailt dat ze Observant begin deze week niet te woord kan staan. De onderzoeksfaciliteit van de Maastricht Studie – waar de apparatuur staat en deelnemers worden getest – is inmiddels wel van een externe locatie aan de Randwycksingel verplaatst naar het ziekenhuis, naar de CARIM Clinical Research Unit (CRU).
Stehouwer
Op de vraag van Observant aan Miranda Schram, hoogleraar diabetesepidemiologie en samen met prof. Coen Stehouwer grondlegger van de Maastricht Studie, of het plotselinge vertrek van die laatste iets te maken heeft met de problemen rond de financiering, volgde ook geen antwoord. Stehouwer vertrok in augustus per direct bij de UM en het MUMC+. Hij was daar hoofd van de afdeling interne geneeskunde. De reden van zijn vertrek lichtte noch hij, noch de raad van bestuur van het ziekenhuis toe.
Schram stuurde de mail van Observant door naar de woordvoerders van het ziekenhuis. Zij meldden alleen dat “het recente vertrek van prof. Coen Stehouwer geen gevolgen heeft voor de huidige researchactiviteiten van de Maastricht Studie.” Over een probleem met de financiering wordt met geen woord gerept.