Het is niet de eerste ‘grote naam’ die Maastricht aandoet in aanloop naar verkiezingen voor het Europees Parlement van begin juni. Eind vorige maand maakten alle ‘Spitzenkandidaten’, onder wie de huidige voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen, al hun opwachting tijdens het Maastricht Debate in het Theater aan het Vrijthof (mede-georganiseerd door hetzelfde Studio Europa). Ditmaal was het de beurt aan Hoekstra, oud-minister en sinds afgelopen oktober Eurocommissaris voor Klimaatactie, om UM’ers via een speech en vragensessie warm te maken voor een gang naar de stembus.
Want het laten horen van je stem is belangrijk in deze roerige tijden, aldus Hoekstra. “Europa is een geweldige plek, maar mag geen reliek van het verleden worden.” Dat de EU op de goede weg is, blijkt volgens hem onder meer uit de snelle en forse steun aan Oekraïne na de Russische inval (“wat zelfs Poetin verbaasde”), het nieuwe migratiepact (“een historische overeenkomst”) en de AI-wet met regels voor het gebruik van kunstmatige intelligentie (“een wereldwijde primeur”).
Eerlijke transitie
Ook op het gebied van klimaatactie, Hoekstra’s portefeuille, wil de EU een leidende rol pakken. “Met een duidelijk einddoel: klimaatneutraal zijn in 2050. Maar wel met de voorwaarden dat iedere EU-burger op een eerlijke manier meegenomen wordt in deze transitie en dat we er een schone, maar concurrerende economie aan overhouden.” Daarbij is het belangrijk om ook verder dan de EU-grenzen te kijken. “Want als EU zijn we maar verantwoordelijk voor 7 procent van de mondiale uitstoot. Om echt iets te veranderen, moeten we de rest van de wereld meenemen. Bijvoorbeeld via importheffingen op CO2.”
Maar daarmee is Europa er nog lang niet, meent Hoekstra. Langetermijndoelen stellen en constructief handelen blijven cruciaal om alle uitdagingen het hoofd te bieden. Maar wat als het nieuwe Europees Parlement daar minder voor open staat, nu er een conservatieve wind over het continent waait, wil een staflid in het publiek weten. Hoekstra zegt geen stemadvies te willen geven, om te vervolgen: “Maar als je zo’n parlement wil voorkomen, stem dan op partijen die hetzelfde zeggen als ik.”
Hoofdlijnenakkoord
Het vervolg van de vragensessie levert eveneens weinig verrassende inzichten op; Hoekstra ontwijkt de meeste vragen met algemene of nietszeggende antwoorden. Hoe denkt hij bijvoorbeeld dat de positie van Nederland zal veranderen, nu het hoofdlijnenakkoord van de toekomstige coalitiepartijen aanstuurt op aanvaringen met de EU? “In mijn rol ga ik daar niets over zeggen, alleen dat dialoog altijd goed is.” Moet er meer ingezet worden op kernenergie? “Dat is aan de lidstaten.” Hoe zorg je ervoor dat de EU minder abstract wordt voor de gemiddelde burger en er meer aandacht komt voor de verkiezingen? “Door te laten zien dat het EU-beleid heel belangrijk is, ook in hun dagelijks leven.” Om te besluiten: “Ga vooral stemmen.”
