Waarom willen mannen uitleggen?
Mansplaining: het fenomeen waarbij mannen ongevraagd vrouwen iets eenvoudigs gaan uitleggen. Er is al veel over gemopperd, maar kan het ook wetenschappelijk verklaard worden? In Tilburg deed researchmaster communicatiewetenschap Astrid Fokkema een poging.
Het is niet omdat mannen nu eenmaal anders zijn dan vrouwen, vertelt ze aan zusterblad Univers. “Uit een literatuurstudie blijkt dat de communicatieverschillen tussen mannen en vrouwen miniem en verwaarloosbaar zijn.”
Kan het dan zijn dat mannen in het algemeen vaker vinden dat zij iets beter weten dan een ander? Fokkema zette een vragenlijst uit en zag geen verschil tussen de antwoorden van mannen of vrouwen. Wel viel haar op dat mensen (m/v) die zichzelf hoger inschatten dan anderen de neiging hebben eerder iets ongevraagd uit te leggen.
De derde hypothese: het ligt aan de luisteraar, vrouwen interpreteren het ongevraagde advies negatiever dan mannen. Dat bleek inderdaad zo te zijn, maar “het maakt niet uit of die uitleg door een man of een vrouw wordt gegeven.”
Een oorzaak voor mansplaining is dus nog niet gevonden, maar Fokkema is nog niet klaar met het onderwerp. Als promovendus gaat ze zich er de komende jaren verder in verdiepen. Wel verbreedt ze haar onderzoeksveld. “Net zoals bij mansplaining heeft het geven van een uitleg op meerdere terreinen zijn onschuld verloren. Zo hebben de termen ‘whitesplaining’, ‘momsplaining’ en ‘cissplaining’ ook al hun intrede gedaan in ons vocabulaire. Welke factoren bepalen of iemand een bepaalde uitleg als beledigend ervaart?”
Dweil wordt robot
Wie in de vroege uurtjes door de gebouwen van Technische Universiteit Delft loopt, komt geen dweilende schoonmaker maar een schoonmaakrobot tegen. Schoonmaakbedrijf Gom zet dertig exemplaren in om het werk van de poetsploeg te verlichten, schrijft zusterblad Delta.
Die krijgen het werk ruim op tijd af, vertelt schoonmaakster Ria aan het blad. “Ik kan nu om zeven uur de robot de gang laten doen, en in de tussentijd doe ik zelf de zaal.” Voor haar baan vreest ze niet. “Welnee, de robot verlicht ons werk. Die gaat mij niet vervangen.”
Een universiteit zou geen universiteit zijn als die niet van de gelegenheid gebruik zou maken om onderzoek te doen. Martijn Wisse, groepsleider Robot Dynamics aan de faculteit Mechanical Engineering, was geïntrigeerd door de schoonmaakrobot, schrijft Delta. Die worden meestal ingezet in fabrieken, waar ze geen mensen tegenkomen. Samen met Gom is er nu een ‘living lab’ opgezet op de campus om de robots flexibeler te maken en beter met bewegende obstakels – zoals mensen – om te leren gaan.
Iedereen een eigen Gouden Eeuw
Hoe ‘goud’ is de Nederlandse Gouden Eeuw eigenlijk? De laatste jaren komt er steeds meer kritiek op de term om de 17e eeuw te beschrijven – al die economische, politieke en culturele groei kwam mede tot stand dankzij de slavenhandel. De Leidse historicus Louis Sicking ergerde zich om nog een andere reden aan de klassieke beschrijving: die is te veel op Holland gericht. “Alsof alles daarvoor een soort prehistorie is”, zegt hij tegen het Leidse universiteitsblad Mare.
Met elf collega’s schreef Sicking daarom een boek waarin iedere provincie zijn eigen Gouden Eeuw krijgt toegewezen, “een bloeiperiode die van bovenregionaal belang was”. Voor Limburg werd gekozen voor het midden van de twaalfde eeuw. Bij de adel ontstond in die tijd een steeds grotere behoefte om in de eigen taal te lezen. In de vele Limburgse kloosters werkten monniken aan teksten. En dat maakt Limburg “de kraamkamer van de Nederlandse literatuur om de simpele reden dat het eerste literaire Nederlandse werk daar op schrift is gesteld”.
Maar het was nog een lastige keuze: ook in de tijd van Karel de Grote (768-814) was deze regio van belang. “Toen Europa met veel bloedvergieten werd verenigd, was de driehoek Aken-Luik-Maastricht het centrum van de Europese macht. Karel liet daar een paleisschool bouwen, waardoor het onderwijs in de negende eeuw daar al op een hoog niveau stond.”