“Rond de eerste keer bestaan veel mythes, verwachtingen. Dat het – bij vrouwen – even pijn doet en dan fantastisch is of dat het alléén maar vreselijk en pijnlijk is. Dat laatste is ook de boodschap die meisjes krijgen: het is niet fijn, je gaat bloeden. Dan denk ik: ‘Ja, dat is een self-fullfilling prophecy'. Je begint er angstig en gespannen aan, waardoor je je bekkenbodemspieren aanspant, je afgeleid bent, de vagina droog blijft en vernauwt. Dus logisch dat penetratie zeer doet. Door de verwachting van pijn creëer je pijn.”
Prins
Weg met die negatieve boodschap, onderstreept Marieke Dewitte. Maar wat moet dan het verhaal zijn? “Dat het zeker spannend is, maar ook mooi, het begin van een seksuele ontdekkingstocht. Voldoende ontspanning, er klaar voor zijn, met de juiste persoon in een veilige context, met elkaar praten: dat zijn de voorwaarden voor seksueel plezier. Denk daarom ook niet dat er iets mis met je is als het niet zo passioneel is als de media je doen geloven.” Maak er bovendien niet “een te groot ding” van, “een wauw-moment waarop alles moet kloppen met de prins of de droomprinses op het witte paard”.
Prestatiedruk
Seksualiteit is elkaar leren kennen. “Jongeren maken een zogeheten ‘seksuele interactiecarrière’ door die ongeveer twee jaar duurt”, vertelt Dewitte. “Eerst kussen, dan strelen, en uiteindelijk penetratie. Dat gaat stapsgewijs. Mis je die, zoals in moslimculturen, waar ze van elkaar niet aanraken naar de eerste huwelijksnacht gaan, dan gaat het vaker mis, met pijnklachten, vaginisme [(sterk samentrekken van de bekkenbodemspieren en spieren rond de vagina, red.), erectieproblemen en premature ejaculatie tot gevolg. Bovendien moet je weten wat je leuk vindt. Jongens hebben meestal al heel wat jaren ervaring met masturberen. Meisjes beginnen daar vaak pas mee nádat ze seks hebben gehad met een partner. Tijdens zo’n eerste keer zijn ze daarom meestal passiever, stellen ze zich afhankelijker op, alsof hun partner hen moet leren om plezierige seks te hebben. Voor mannen levert dat prestatiedruk op, alsof zij het moeten waarmaken."
Intiem
Een laatste vraag: waar hebben we het eigenlijk over bij ‘de eerste keer’? “De nadruk ligt altijd op penetratie, maar het is zoveel breder. Het gaat ook om knuffelen, aanraken, het is eigenlijk de eerste keer dat je het gevoel hebt dat je iets intiems deelt met iemand, of je nu hetero bent, lesbisch of gay.” Opvallend is dat jongeren op steeds latere leeftijd voor de eerste keer “penetratieseks hebben, rond de 18 jaar, en daarna ook minder vaak dan we vroeger observeerden”, constateert Dewitte. Onzekerheid over het eigen lichaam kan een rol spelen. Maar ook minder nieuwsgierigheid naar seks. “Vroeger wist je niet wat het voorstelde, las je er niet over, sprak er niemand over, maar nu er online en in tijdschriften zo veel over te vinden is, lijkt het niet meer zo spannend.”