Om met dat laatste te beginnen: veel spontaan per faculteit of zelfs per opleiding gegroeide praktijken worden zo langzamerhand ingehaald door de realiteit van steeds grotere groepen en dus steeds duurdere ceremonies. Het resultaat: hoewel er nog steeds verschillen zijn is er meer en meer eenvormigheid.
Neem het tijdstip van de afstudeerceremonie. Het meest logische moment lijkt bij het afstuderen, in juni of juli; dan is iedereen nog in de stemming. Maar er zijn wat complicerende factoren: herkansingen, deadlines die verschoven worden, studenten die al op vakantie zijn. “Het is lastig om zo vroeg iets vast te leggen; ik krijg het officiële aantal afgestudeerden pas vier weken voor de ceremonie door,” zegt Chantal Meertens, eventcoördinator bij de rechtenfaculteit. Thomas Cleij, decaan van de faculteit Science and Engineering, ziet nog een ander probleem: “In de zomer moet je alles snel regelen en dan maak je makkelijk fouten. Verkeerde namen op het diploma bijvoorbeeld”. Steeds meer faculteiten kiezen er daarom voor om alles naar het najaar te verschuiven.
Toch heeft het najaar ook zo z’n nadelen, zeker voor internationals die al lang weer in hun eigen land zijn en er speciaal voor terug moeten komen. Niettemin blijkt dat bij bijvoorbeeld Arts and Social Sciences (de meerderheid is buitenlander) geen probleem, zegt evenementcoördinator Mandy Walls: “De meesten, 80 procent, komen opdagen”.
Van Vrijthof naar MECC
Niet iedere afgestudeerde van de UM krijgt zijn diploma op dezelfde locatie. Het University College mocht bijvoorbeeld deze zomer nog het grote openluchtpodium van André Rieu op het Vrijthof gebruiken, maar dat is nu verleden tijd: ze komen vanwege de kosten onder hetzelfde regime als andere opleidingen van de FSE en gaan voortaan naar het MECC, net als de psychologen, de economen en bedrijfskundigen. Hier is genoeg ruimte voor meer dan duizend deelnemers, kan alles op één dag in een min of meer volcontinu setting; er zijn meerdere tijdsloten voor bachelors en masters. Mede vanwege die kosten is er bij FSE slechts één drankje per gast. “Ons primaire doel is onderzoek, en wat we kunnen besparen, gaat daarheen”, legt Cleij uit.
De faculteiten FASoS en rechten wijken voor de grotere ceremonies uit naar het Vrijthoftheater en voor de kleinere naar de Sint Janskerk. De kleinere masteropleidingen van FASoS kunnen in de Turnzaal aan de Grote Gracht terecht. Global Studies, een interfacultaire opleiding, is een van de weinige die direct na het behalen van alle studiepunten meteen een 'closing ceremony' houdt. Deze duurt geen twee uur, maar de hele dag. Na de bijeenkomst in de Theresiakerk volgt er nog een feest in de Harmoniezaal aan de Bredestraat.
Caps, toga’s en borrels
Afstudeercaps, livemuziek, toespraken van de decanen en natuurlijk het belangrijkste moment: De uitreiking van het diploma, zijn inmiddels traditie bij de UM. Die cap en toga zijn van oorsprong een Amerikaanse gewoonte maar erg populair bij de afgestudeerden. Voor zo’n dertig euro bestel je er eentje online via een link die je van je eigen faculteit krijgt. En hoewel die vaak alleen voor dat ene groepsfoto-moment wordt gedragen, waarbij de caps vrolijk de lucht in gaan, wil bijna niemand zonder die attributen opvallen. Toekomstige psychologen en economen kunnen de outfit voor de helft van de prijs huren, handig voor het ene dagje. Bij de faculteit Health Medicine and Life Sciences krijg je het hoedje zelfs cadeau. Bij de rechtenfaculteit krijgen de masters er bovendien een sjerp bij cadeau.
En borrels na afloop? Die verschillen in omvang en onbeperkt innemen is er gewoonlijk niet bij. De meeste faculteiten geven één of twee consumptiemunten. Bij de FHML zijn ze guller, en ook voor FASoS-afgestudeerden zijn er in het Vrijthoftheater of bij Thiessen Wijnkoopers volop drankjes na afloop.