Op veiligheidsgebied bijvoorbeeld. Trump verweet zijn Europese NAVO-bondgenoten tijdens zijn eerste termijn als president immers al dat zij niet genoeg geld aan defensie besteden. Daar is sindsdien weliswaar verandering in gekomen, maar zonder Amerika’s militaire steun kan Europa nog niet, benadrukken verschillende sprekers. Blijven de VS die geven, nu hun aandacht vooral op China gericht lijkt te gaan worden?
Weerbarstige praktijk
Natuurlijk, klinkt het, in theorie zou Trumps overwinning de Europese landen dichter bij elkaar kunnen brengen, en zouden ze hun veiligheid zelf samen kunnen regelen. Maar de praktijk in de EU is weerbarstig: de politieke wil ontbreekt soms en rechts-populistische regeringsleiders als Viktor Orbán (Hongarije) en Robert Fico (Slowakije), die sympathiseren met Trump, trappen nu al regelmatig op de Brusselse rem.
De Amerikaanse droom
Ook voor Oekraïne is er slecht nieuws. “Dat land moet zich schrap zetten”, denkt Bram Boxhoorn, universitair docent aan Webster University Leiden. “Ik vrees het ergste." Trump heeft gezegd dat hij daar "in een paar dagen vrede tot stand wil brengen”, maar legt niet uit hoe. “Onverantwoordelijk”, oordeelt Boxhoorn – al benadrukt hij dat de president het buitenlands beleid niet in zijn eentje bepaalt: er moet nog een minister van Buitenlandse Zaken benoemd worden.
De bijeenkomst vond plaats in de Brandweerkantine aan de Capucijnenstraat. | Foto: Observant
De aanwezigen staan duidelijk aan één kant van wat moderator en hoogleraar aan het UCM Roberta Haar de diploma divide noemt, de ‘diplomakloof’. Net als veel hoger opgeleide Amerikaanse stedelingen hoopten ze op Democraat Kamala Harris, terwijl lager opgeleide Amerikanen in landelijke gebieden veelal de voorkeur gaven aan Republikein Trump. Hij, “een miljardair”, slaagt er volgens de Rotterdamse hoogleraar Etienne Augé wonderwel in zich te presenteren als man van het volk. Harris daarentegen wordt als elitair gezien, terwijl ze als vrouw van kleur carrière maakte en zo “de belichaming van de Amerikaanse droom is”.
De Verdeelde Staten
De Verenigde Staten, merken verschillende sprekers op, lijken eerder op De Verdeelde Staten. Daar kan de Amerikaanse UCM-studente Josephine Gould over meepraten. Ze komt uit swing state Georgia, waar Trump er net als in 2016 met de winst vandoor ging. Destijds was ze “teleurgesteld”, nu “schaam ik me dat we het weer hebben laten gebeuren”. De breuklijn loopt dwars door haar familie: “Mijn familieleden zijn allemaal Trump-supporters. Thuis moet ik voorzichtig zijn wat ik zeg, politiek is een taboeonderwerp.”
Is dan alles doom and gloom? “Er is altijd hoop”, zegt Ralph Sina, oud-Amerika-correspondent van de Duitse omroep ARD. Moderator Haar vestigt die op de gouverneurs van de individuele staten, die veel macht hebben en zo een tegenwicht kunnen vormen. “Misschien zijn we iets te grimmig”, merkt hoofdeconoom Sander Tordoir van het Center for European Reform op. “Trump belooft meer dan hij doet.” Hoe zorgelijk hij de situatie ook vindt, “we zijn niet compleet de sjaak”.
Met medewerking van Lena Reichel.