Wanneer we het hebben over de klinische praktijk, vinden wij, wetenschappers en psychologen, evidence-based werken erg belangrijk. Een voorname reden hiervoor is dat de effectiviteit van evidence-based behandeltechnieken wetenschappelijk is aangetoond. En we willen natuurlijk graag onze cliënten behandelen middels technieken die het effectiefst zullen zijn.
We weten echter ook dat wanneer iemand er sterk in gelooft dat iets zal werken, dit geloof zeer krachtig kan zijn. Keer op keer is al aangetoond dat iemands geloof in een suikerpil, die geen actief therapeutisch effect heeft, meetbare fysiologische veranderingen in het lichaam teweeg kan brengen. Dat wordt ook wel het placebo-effect genoemd.
Dit geloof kan nog krachtiger worden wanneer het om een collectief geloof gaat, wanneer heel veel mensen samen ergens in geloven. Neem nu de goedheiligman die zijn intrede weer heeft gedaan in ons land. We houden en masse deze traditie in stand zodat onze kinderen in Sinterklaas kunnen blijven geloven en getuige mijn kinderen: dat geloof is heel sterk. Zelfs wanneer er aanwijzingen zijn die het geloof kunnen doen wankelen, zoals het Sinterklaas-pakpapier dat in een kledingkast gevonden werd.
Er zijn in Nederland diverse behandelingen die door grote groepen therapeuten toegepast worden en waar cliënten veel baat bij hebben, omdat zowel therapeuten als cliënten geloven dat het werkt, zonder dat de behandeling wetenschappelijk onderbouwd is. Iedere evidence-based behandeltechniek is ooit begonnen met een enkele persoon die de inspiratie vond en geloofde dat een nieuwe aanpak ging werken en deze tot werkelijkheid maakte. Pas in tweede instantie wordt dit uitgebreid onderzocht en gestaafd met wetenschappelijke bevindingen. Laten we dus vooral niet uit het oog verliezen dat we moeten blijven geloven. Immers vinden we daar het startpunt om iets te kunnen creëren en ontwikkelen, zodat we kunnen blijven groeien.
Ik zou toch maar uw schoen zetten vanavond. U gelooft toch ook?
Dalena van Heugten, universitair docent klinische psychologie