YUFE (Young Universities for the Future of Europe) is een samenwerkingsverband van tien universiteiten en twee niet-academische organisaties. In Maastricht is de faculteit Science and Engineering (FSE) ‘gastfaculteit’. “We hebben ons als universiteit aan YUFE gecommitteerd, dan is het ook aan een van de faculteiten om de handschoen op te pakken en een programma samen te stellen”, vertelt FSE-directeur Bakir Bulić. En nee, zijn faculteit stond er niet om te springen. Men heeft de handen vol aan de ontwikkeling van andere opleidingen. “Maar uiteindelijk past het wel goed bij ons, we durven te experimenteren, risico’s te nemen.”
Al in 2020 werd er met een pilot gestart van YUFE waarbij studenten in verschillende aangesloten Europese onderwijsinstellingen vakken volgden. Het uiteindelijke doel was en is nog steeds: een driejarige Europese bachelor Urban Sustainability Studies.
Horde
De YUFE-alliantie verwacht in september 2025 met zo’n 120 tot 150 studenten te kunnen beginnen, ervan uitgaande dat de Nederlands-Vlaamse Accreditatieorganisatie groen licht geeft. De aanvraag is ingediend via een zogeheten ‘European Approach’ door de Universiteit van Antwerpen. Binnen twee maanden volgt de uitslag, vertellen Veronique Eurlings en Ebru Işgüzarer-Önder van de Maastrichtse YUFE-organisatie.
Maar, en nu wordt het wat ingewikkelder: zeven universiteiten die diploma’s willen verstrekken (en niet alleen maar mobility partner zijn waar alleen vakken worden gevolgd), kunnen in eigen land, met de goedkeuring van de NVAO, ook daadwerkelijk beginnen met de studie. Alleen Nederland niet. Hier moet nog een extra horde worden genomen. Onze Wet op het Hoger Onderwijs schrijft voor dat álle nieuwe opleidingen eerst op macrodoelmatigheid moeten worden getoetst. De aangewezen commissie, de CDHO, buigt zich over vragen als: is de studie wel nodig? Zit de arbeidsmarkt erop te wachten? Zijn er geen andere opleidingen die hier al in voorzien? Vervolgens valt de keuze op een hoge of lage bekostiging. “Het is een interdisciplinaire en kleinschalige opleiding, een beetje University College-achtig”, zegt FSE-directeur Bulić. “Voor ons is het belangrijk dat de studie hoog bekostigd wordt. Maar we weten niet hoe het gaat lopen, zeker niet in deze roerige politieke tijden.”
Uitzondering
Wordt een nieuwe Engelstalige opleiding überhaupt nog wel toegestaan in Nederland? In februari 2024 besloten alle Nederlandse universiteiten gezamenlijk om voorlopig geen nieuwe Engelstalige bachelorstudies te starten, dit om eventuele consequenties van de wet Internationalisering in Balans voor te zijn. Volgens Işgüzarer-Önder heeft de politieke situatie echter vooralsnog geen impact op de YUFE-bachelor. “Er geldt een uitzondering voor opleidingen vanuit Europese Universiteiten allianties.”
Nut
Uitgaande van het slechtste scenario: wat als de Nederlandse CDHO níet het nut inziet van deze Europese bachelor, of als de bekostiging niet zo hoog wordt als gehoopt? Bulić: “Dan moeten we verder kijken.” Volgens Eurlings en Işgüzarer-Önder kan de UM altijd nog op een andere manier meedoen. Niet als diplomaverstrekker, maar wel als mobility partner. Een andere optie is een nieuwe aanvraag indienen bij de CDHO en hopen dat er het jaar daarop wel een ‘ja’ volgt. En mocht er alleen lage bekostiging worden toegestaan, dan is het aan de FSE om te besluiten of dat financieel te doen is.
Heerlen
De FSE denkt wel al na over een geschikte onderwijslocatie; Heerlen is een optie. Het past in de ambitie van de UM om niet meer te groeien in de provinciehoofdstad, maar juist daarbuiten. Overigens heeft de universiteit de stad Heerlen voor meer opleidingen in het vizier. Zo zijn er ideeën voor een nieuwe bachelor in duurzaamheid en transformaties, een mogelijke samenwerking tussen de FSE en de faculteit Arts and Social Sciences (FASoS). Bulić: “Die bevindt zich in de verkenningssfeer.”