Tot woensdagavond laat overlegde de coalitie met vier oppositiepartijen (CDA, ChristenUnie, SGP en JA21) over de onderwijsbegroting. Daar is een akkoord uitgerold, waarin zo’n 700 miljoen wordt teruggedraaid. Zo gaat de langstudeerboete niet door en wordt de bezuiniging op buitenlandse studenten voor de krimpregio’s afgezwakt. De bezuinigingen op de wetenschap daarentegen worden vrijwel helemaal gehandhaafd.
“Er is nog altijd veel onduidelijk, laat ik dat vooropstellen”, zegt Letschert in een eerste reactie. “Dat de langstudeerboete van tafel is, is allereerst supergoed nieuws voor de studenten. Daar hebben we ook goed voor gelobbyd en tegen gedemonstreerd, onder andere in Den Haag. Het was bovendien een maatregel die de UM ook direct zou treffen, wij zouden de financiële consequenties van langstudeerders deels zelf moeten dragen.”
Daarnaast was er veel onzekerheid over de starters- en stimuleringsbeurzen voor jonge en gevestigde onderzoekers die de werkdruk moeten verlagen. In Den Haag is nu overeengekomen dat daarop minder wordt bezuinigd, het gaat om een bedrag van 40 miljoen euro. “Maar het is nog niet duidelijk hoe we dat dan terugkrijgen en het is nog steeds een forse vermindering”, legt Letschert uit.
Wijziging
Wat betreft de internationalisering, zoals het er nu naar uitziet, zwakt het kabinet de bezuinigingen op buitenlande studenten af in de krimpregio’s, zoals Zuid-Limburg met een bedrag van 125 miljoen euro. “Als je het leest, lijkt het erop dat het kabinet een wijziging wil van de Wet Internationalisering in Balans [die meer ruimte beoogt voor de Nederlandse taal in het bacheloronderwijs waardoor minder buitenlandse studenten hier naartoe komen]. Het lijkt erop dat er een aanpassing van de Toets Anderstalig Onderwijs moet komen zodat de instroom van internationale studenten overeind blijft in die regio’s waar de wet grote gevolgen heeft voor de betreffende instellingen.”
Het gaat dan om - naast Limburg - Zeeland, Drenthe, Twente, Friesland en Groningen, zowel universiteiten als hogescholen. Letschert benadrukt dat er nog altijd veel onduidelijk is wat de uitwerking betreft. “Mogen we blijven doorontwikkelen of niet, wat houdt die maatregel praktisch in? Tegelijkertijd is er dus wel geluisterd naar ons. Er zijn veel partijen uit Limburg om ons heen gaan staan, ik ben heel blij met die brede lobby.” Maar de prijs voor het maatwerk dat de krimpregio’s nu ten deel lijkt te vallen “mag niet belanden bij collega-universiteiten”, benadrukt ze.
Daarbij, zegt Letschert, moeten we niet uit het oog verliezen dat er nog steeds 1,2 miljard euro op de hele onderwijssector wordt bezuinigd. “Daarmee komt de toekomst van nieuwe generaties die onderwijs nodig hebben nog verder onder druk te staan.”