Het was ergens eind januari, begin februari 2023, een mooie zonnige dag, ik was net voor een akkefietje in het MUMC geweest en wandel terug naar mijn fiets in de rekken voor DEB1: het eerste FHML-gebouw, na al die jaren mooi van lelijkheid, waar Nanne de Vries met zijn vakgroep gezondheidsbevordering bivakkeert. Hij komt net de hoek om lopen, we maken een praatje, hij vraagt naar mijn ziekenhuisbezoekje, ik vraag hoe het met hem is en met zijn pensioenplannen want dat zit eraan te komen. Nou, hij moest binnenkort ook nog aan de overkant zijn, rugpijn en slecht lopen enzovoorts, het was een beetje afwachten. Meer liet hij er niet over los en waarschijnlijk wist hij ook nog niet meer. En dat pensioen? Tja, naast alles wat hij nog voor de UM bleef doen twee grote projecten: met zijn vrouw Carolien Martijn naar Rome fietsen, en een ingestort bakhoes in zijn tuin weer in oude glorie herstellen.
Dat eerste leek me erg leuk, met dat tweede wenste ik hem veel succes want dat was natuurlijk een enorme pokkenklus. Nee hoor, zeker een klus maar wel een leuke en hij had er al wat hulp voor georganiseerd, geloof ik.
Een dikke maand later zoemt het rond: het gaat niet goed met Nanne. Hij beantwoordt een mail daarover: inderdaad, hij had niet altijd zin er steeds met iedereen over te beginnen maar het alarmerende gerucht klopte, uitgezaaide longkanker. Hoe dan ook, je bent optimist of niet, “het vervelendste is wachten wachten wachten of de therapie aanslaat en verder is het vooral: let’s kill the fucking bastards.”
Daar dachten die bastards dus uiteindelijk anders over.
Uit een interview met Nanne de Vries in 2012: “Een goeie vriend zei me: ‘Jij lult tegen alles wat beweegt’ en dat is ook zo, ik zoek gezelschap, heb een beroemd vermogen tot smalltalk, tot contact leggen en houden.”
Voor een redacteur van Observant was die eigenschap alleen maar een bonus. Nanne was toegankelijk, gaf spontaan zijn 06 en zijn thuisnummer voor als hij woensdag niet op de faculteit was, je belde hem nooit tevergeefs. Althans, aanvankelijk. Eenmaal bestuurder, vice-decaan van de FHML, werd hij allengs voorzichtiger, afhoudender. Tegen zijn natuur in, dat was duidelijk te merken maar toch. Bestuurders en journalisten; die verhouding kan stekelig worden en dat gebeurde soms ook wel. Dan moest ik niet zo doorzeuren, niet altijd het negatieve zoeken; hij mocht op zijn beurt van mij duidelijker zijn, niet alles hoefde toch altijd achter gesloten deuren te worden behandeld? Het leidde tot ergernis over en weer maar we bleven gelukkig altijd wel on speaking terms. Dat kon met Nanne moeilijk anders want tja, een socialer dier dan hij is zeldzaam. Contact leggen en houden, een van zijn talenten inderdaad, hij kende zichzelf goed.
Het zal hem allemaal geholpen hebben in zijn wetenschappelijke werk, in zijn bestuursactiviteiten: kijk op de UM-site de video terug die op 10 november 2023 van zijn afscheidsbijeenkomst als hoogleraar is gemaakt en de superlatieven vliegen je om de oren. Nou gebeurt dat vaker bij dergelijke gelegenheden maar hier is de oprechtheid van de sprekers onmiskenbaar. Die middag had een zware lading, Nanne heeft zijn toestand nooit onder stoelen of banken gestoken, de uitpuilende zaal was op de hoogte en anders kwam men er ter plekke wel achter want ook daar schroomde hij niet om het beestje bij de naam te noemen.
Het kan gek lopen. Nog een citaat uit dat interview in 2012: “Mij overkomen gelukkig geen erge dingen. Ja, de gewone dingen des levens, mijn moeder is pas overleden, mijn scheiding was niet prettig, maar in het licht der eeuwigheid is dat allemaal niet heel erg.”
Ruim tien jaar later, mei 2023, mailt hij het volgende: “Nou, het gaat best goed. (…) Mentale strategie is om niet al te veel scenario-denken te doen maar een beetje bij de dag te leven. Carolien is geweldig en ik ben oprecht onder de indruk van de betrokkenheid en compassie van de mensen om mij heen, familie, vrienden en zeker ook collega’s hier en buiten Maastricht. Hartverwarmend!”
Wat zegt een volkswijsheid ook alweer? De goeden gaan altijd eerst?
Wammes Bos, oud-seniorredacteur Observant