Het D&I office is opgericht in 2020, maar al in 2018 werd de eerste diversity officer aangesteld aan de UM. De opdracht: maak de gemeenschap van studenten en staf diverser en help mee om een meer inclusieve sfeer te creëren. Na vijf jaar, in 2023, onderzocht een speciale commissie onder leiding van emeritus-hoogleraar Wiebe Bijker, op verzoek van het college van bestuur de sterke en zwakkere kanten en gaf antwoord op de vraag ‘hoe nu verder’. Tijdens de U-raadsvergadering in november vertelde Bijker dat zijn commissie, “onder de indruk is van wat er allemaal is gedaan” door het D&I team.
Open doel
Bijker: “Nu ligt de bal voor open doel en luidt de vraag: hoe trap je ‘m erin? Van een creatieve pionierende rol moeten we naar stabiel D&I beleid.” Focus voortaan op twee rollen: die van expert én incubator. En maak daarbij vanaf het begin helder wat mensen van het office kunnen verwachten. Advies over nieuwe initiatieven? Ja, maar breng de inbedding en de coördinatie daarvan ergens anders onder. Dat laatste werd voorheen ook nog door het D&I team gedaan, maar is volgens Bijker cum suis niet effectief én kost te veel menskracht. De 3,2 fte binnen het office vindt de commissie sowieso onvoldoende. Er ligt te veel werk, onder andere als het gaat om communicatie.
Startpositie
De commissie evalueerde niet alleen het D&I office, maar ook het algehele D&I beleid binnen de UM. Daar ligt een verantwoordelijkheid voor leidinggevenden, zowel op centraal niveau als decentraal, binnen faculteiten en servicecentra. Vooral bij die laatste twee hoopt Bijker op meer “verantwoordelijkheid en commitment”. Aan D&I zou bovendien de hoofdletter E moeten worden toegevoegd, van het Engelse equity (gelijke kansen), staat er in het rapport. Dit vanuit het besef dat niet iedereen een gelijke startpositie heeft, denk aan eerstegeneratiestudenten of mensen met een functiebeperking.
Rapport
Nog even over waarom het rapport, dat in 2023 van de pers kwam, pas een jaar later in de universiteitsraad werd besproken. Dat is opzienbarend. Voormalig diversity officer Constance Sommerey, die afgelopen zomer directeur is geworden van de faculteit Arts and Social Sciences (FASoS), legde aan de raad uit dat ze de conclusies eerst achter gesloten deuren, in een klankbordgroep van decanen en directeuren, wilde bespreken. Daar ging een tijd overheen. Vervolgens werd de D&I Adviesraad er nog bij betrokken. Dat was in de zomer van 2024. “En toen ging ik weg”, zegt Sommerey.
Toekomstplan
Met het vertrek van Sommerey naar FASoS, nam Margriet Schreuders, directeur van het studentenservicecentrum, de taak op zich om samen met het D&I-team een toekomstplan te ontwikkelen. Zo leeft bijvoorbeeld het idee dat in alle faculteiten speciale ED&I officers worden aangesteld.
Maar hoe krijg je faculteitsbestuurders en vakgroepvoorzitters zover dat ‘hun mensen’ er daadwerkelijk mee aan de slag gaan, vroeg de U-raad zich af. Volgens bestuursvoorzitter Rianne Letschert zullen daarvoor richtlijnen moeten worden ontwikkeld. Het is vervolgens de taak van het D&I office om de boel te monitoren – worden ze wel voldoende nageleefd?
Nu is de uitvoering nog te vaak afhankelijk van de persoonlijke overtuiging van degene die de touwtjes in handen heeft op een afdeling. Met andere woorden: als de ‘baas’ er geen oog voor heeft, zal er niets veranderen. En juist daarom zou iedereen ermee bekend moeten zijn, zodat het D&I beleid van onderop gesteund wordt. Eerst awareness, dan acceptance, klinkt het.