Lezing Studium Generale: Wat doet Taylor Swift in de academische wereld?

Taylor Swift

Lezing Studium Generale: Wat doet Taylor Swift in de academische wereld?

“Vrouwen hebben een reden om boos te zijn, alleen wordt dat vaak niet serieus genomen”

15-01-2025 · Achtergrond

Taylor Swift is niet alleen een van de rijkste popsterren met een wereldwijde schare volgers, ze beïnvloedt volgens sommigen inmiddels ook het academische denken. Er worden lezingen en wetenschappelijke congressen aan haar gewijd, vorig jaar in Australië nog een ‘Swiftposium’. Afgelopen maandag was het hier in Maastricht de beurt aan de Vlaamse onderzoekster en filosofe Sigrid Wallaert van de Universiteit Gent.

De opmerkelijke titel van haar Studium Generale-lezing: How Taylor Swift Revolutionised Academic Knowledge. Zoiets laten de fans aan de UM natuurlijk niet aan zich voorbijgaan; de grote collegezaal aan de Tongersestraat is afgeladen vol. “Wie is een Swiftie en wie wil alleen maar weten wat hier aan de hand is?”, vraagt Wallaert. De Swifties blijken in de meerderheid.

Wallaert schreef haar dissertatie over feminist rage; het onderzoek naar Swift is meer “een hobby”. Ze spreekt van een “Swiftian Turn”: die zit in de songteksten, waarin vaak iets gebeurt, iets verschuift. “Het eerste waar je aan denkt bij Swifts songteksten zijn jongens en break-ups. En dansende meisjes in glitterjurken. Maar juist de emoties in haar teksten verdienen meer aandacht.” Wallaert richt zich in haar onderzoek op woede, een emotie die volgens haar bij vrouwen te vaak wordt onderschat. “Swift vertegenwoordigt op onverschrokken wijze hun perspectief. Dit type woede wordt gewaardeerd omdat het iets voor vrouwen doet en het erkent.”

Emoties in onderzoek

Wat Wallaert betreft is er ook in de wetenschap plaats voor een Swiftian Turn: weg van de typisch mannelijke academische waarden. “Het moet altijd rationeel en nuchter en afstandelijk zijn.” Bij het onderzoek naar Swift spelen emoties mee: “We zijn wetenschappers, en dat zijn mensen.”  Onderzoekers die tegelijkertijd fan zijn kunnen dus hun persoonlijke ervaringen en gevoelens in het onderzoek integreren, in plaats van alleen te observeren. Of in de woorden van Wallaert: “Zo worden geleefde ervaringen als vreugde of woede als wetenschappelijke praktijk ingezet.”

Kritiek

Uiteraard is er kritiek. Kun je de universiteit nog serieus nemen als popcultuur zo’n grote rol krijgt? “Wordt de universiteit een kleuterschool?”, vroeg bijvoorbeeld de Vlaamse krant De Morgen. Wallaert vindt dat als verklaard feministe onzin: “Vrouwen hebben een reden om boos te zijn, alleen wordt dat vaak niet serieus genomen. Feministen worden gezien als boos, maar als niemand luistert, worden ze alleen maar bozer. Kijk maar eens naar de songtekst van Mad woman. Dat is een statement over gerechtvaardigde woede, iets wat een thema in de feminismewetenschap is geworden.”

Politieke invloed

Taylor Swift gebruikt haar bekendheid en grote platform ook politiek, ze moedigde bijvoorbeeld mensen aan om te gaan stemmen, met aanzienlijk resultaat. Een vraag uit het publiek: “Waarom is de community achter Swift zo sterk? Veel sterker dan bij andere bekende popsterren als Madonna of Britney Spears?” Wallaert: “Dat weet ik ook niet. Ik heb alleen Swift bestudeerd. Er is wel iets bijzonders aan haar band met de fans.”

Swift mag wat Wallaert betreft haar platform nog wel wat vaker inzetten, bijvoorbeeld voor thema’s als Palestina en feminisme. Maar dat is voor haar niet de kern: “Bovenal moeten we haar zien als een inspiratiebron, die feminisme en politiek beïnvloedt.”

Auteur: Lena Reichel

Foto: Shutterstock

Tags: Lezing, Studium Generale, Taylor Swift, academische wereld, Sigrid Wallaert, Universiteit Gent, Swiftian Turn, wetenschap, feminisme, vrouwen, popcultuur, politiek, fans, UM, Maastricht, Swiftposium,

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.