Door een depressie raken bepaalde hormonen ontregeld, bijvoorbeeld serotonine, dopamine en cortisol. In de volksmond ook wel de geluk- en stresshormonen genoemd. “Dat zorgt voor een verandering in stemming, in energie en motivatie”, vertelt Dewitte. “Je voelt je lusteloos, somber, geniet minder van dingen, ook van seks, waardoor je er minder zin in hebt.”
Minder sexy
Gebrek aan seksueel verlangen is ook een bekende bijwerking van antidepressiva. “Zo’n 85 procent van de mensen die SSRI’s nemen (de vaakst gebruikte medicatie tegen depressie) heeft daar last van.” Tot slot hebben mensen met een depressie vaak een slecht zelfbeeld. “Dan voel je je ook minder sexy, dat vermindert je motivatie om seks te initiëren of in te gaan op de avances van je partner.”
Geen redden aan dan? Eerst van de depressie afkomen voordat je weer aan seks kunt denken? Nee, vindt Dewitte. “Mensen die zich depressief voelen hebben de neiging om heel erg op zichzelf te zijn. Ze trekken zich steeds meer terug van hun partner, vrienden en familie.” Toch kan juist verbondenheid met anderen helpen om je beter te voelen. “Positieve ervaringen verminderen somberheid en dragen bij aan een beter zelfbeeld. Probeer daarom actief te blijven, maakt niet uit op hoe kleine schaal. Doe activiteiten die je vroeger plezier gaven. Vermijd de spiraal van isolatie: hoe minder je mensen ziet, hoe groter de stap wordt om weer contact te maken. Mindfulness en meditatie kan helpen bij de stress die dit eventueel oplevert.”
Seksualiteit is breed
Wanneer het specifiek over je partner gaat, is het volgens Dewitte belangrijk om te bedenken dat seksualiteit veel breder is dan penetratie of elkaars genitaliën aanraken. “Er zijn andere manieren om seksuele intimiteit te beleven. Denk bijvoorbeeld lepeltje, lepeltje liggen of elkaars handen vasthouden. Dan heb je huidcontact, raak je elkaar aan. En natuurlijk kun je uitproberen of andere medicatie je minder bijwerkingen geeft.”
Maar hoe zit het dan met die hormonen? Gooien die geen roet in het eten? “Ik zeg altijd: hormonen zijn de wandelstokken, maar het wandelen doe je zelf. Hormonen faciliteren de seksuele respons, maar zijn niet allesbepalend. Je seksuele systeem kan nog steeds op gang komen, maar het kost wel meer moeite. Je merkt seksuele prikkels minder op of wordt langzamer opgewonden. Als je dat weet, kun je je er meer voor openstellen, er alerter op zijn. Je hebt langere en meer directe stimulatie nodig dan eerst, probeer uit te zoeken wat dat voor jou betekent.”