Doe ’s ochtends je boodschappen – je hebt dan meer zelfcontrole dan na een lange werkdag waardoor je minder snel in de verleiding komt wat ongezonds mee te grissen. En probeer elke dag op tijd op te staan, het is beter voor je prestaties en voorkomt (mentale) gezondheidsproblemen. Het zijn slechts twee tips die het afgelopen jaar voorbijkwamen op onder andere Instagram, de website en het intranet van de Universiteit Maastricht. Harde wetenschappelijke feiten, verzameld door Vonken en Metz.
De twee kwamen op het idee bij een congres over gezondheidspsychologie, in Bremen. “Voorafgaand daaraan was er een workshop, waar we de opdracht kregen na te denken over een wetenschapscommunicatie-activiteit”, vertellen Vonken en Metz. Anders gezegd: hoe krijg je je onderzoek onder de aandacht van het grote publiek. Daarnaast lag er voor de twee onderzoekers nog een uitdaging. “Wij zijn voortdurend bezig met gezondheidsbevordering en gedragsverandering. Dus als je ons de opdracht geeft om ergens over te communiceren, denken we wel meteen: oké, maar hoe kun je daarmee dan iets veranderen? Dat willen we uiteindelijk, er moet een doel zijn.”
Gembershot
Het antwoord bleek voor de hand te liggen. “Als mijn vrienden horen wat ik doe, krijg ik vragen als: is het goed voor mij om een gembershot te nemen? En zo zijn er wel meer - al dan niet bewezen - verhalen die rondgaan. Ik heb geen idee, ik ben geen diëtist”, zegt Vonken, die inmiddels werkzaam is bij het Programma Preventie en Vitaliteit van het MUMC+. “Maar er zijn wel andere dingen die ik weet of die collega’s weten. Zij zijn voortdurend bezig met allerlei ingewikkelde interventies om bijvoorbeeld jongeren gezonder te laten eten. Misschien moeten we daar dan eens wat duidelijker over zijn en meer vertellen.” Metz: “Als we dan toch iets naar buiten brengen over onderzoek, zo dachten we, laat het dan iets zinnigs zijn en iets waarmee je studenten helpt. Zij zijn een doelgroep die nog ontvankelijk is voor verandering.”
En zo leidde een idee in Bremen tot een project in Maastricht. Aan de hand van thema’s zoals gezond eten, liefde en seks en slaap vroegen Vonken en Metz hun collega’s om wetenschappelijk onderbouwde do’s en don’ts. “Van je mobiel wegleggen een half uur voordat je gaat slapen tot het belang van het gebruik van voorbehoedsmiddelen”, zegt Metz. “Het zijn niet eens heel baanbrekende tips”, vult Vonken aan. “Ze zijn gemakkelijk toe te passen, er is heel enthousiast op gereageerd, ook vanuit bijvoorbeeld het ziekenhuis waar iemand vroeg of de tips daar gedeeld mochten worden.”
Vanuit de oorspronkelijke doelgroep, de studenten, ontvingen Vonken en Metz minder respons. “We hebben niet echt reacties gekregen, we weten niet wie het allemaal heeft gelezen op de UM- site of via sociale media. Dat blijft gissen”, erkennen de twee. “We hebben natuurlijk ook zelf een keuze gemaakt in de onderwerpen, zijn dat wel de dingen die spelen?”
Scheurkalender
Zo’n twintig tips zijn er uiteindelijk gedeeld, het hadden er nog veel meer kunnen zijn. “Er wordt zo veel leuk onderzoek gedaan, dat wel naar buiten komt, maar lastig te vinden is voor niet-onderzoekers, zoals bijvoorbeeld studenten. Dat ligt dus gewoon op de plank. We kunnen best nog wel een tijdje doorgaan”, zeggen Vonken en Metz die alweer nieuwe ideeën hebben. “Blijkbaar slaat dit format aan, we kunnen wel een scheurkalender maken. Met elke dag een nieuwe tip.”
Meer weten over de gezonde tips, hoe je op simpele wijze je leefstijl aanpast en waarom dat soms best moeilijk is? Luister dan hier naar de Observant Podcast met Lieve Vonken, universitair docent gezondheidsbevordering Lisa Harms en hoogleraar gezondheid en sociale psychologie Rob Ruiter.