“Het is volstrekt onduidelijk wat de minister van de universiteiten wil”, zegt de Maastrichtse collegevoorzitter Rianne Letschert desgevraagd. Welke regio’s zijn bijvoorbeeld krimpregio’s? Bruins wil dat vastleggen in de Wet Internationalisering in Balans, zodat helder is welke onderwijsinstellingen van de uitzonderingspositie gebruik kunnen maken. Dat lijstje is echter nog in de maak.
En wat houdt die uitzonderingspositie precies in? In ieder geval niet dat deze bacheloropleidingen aan de taaltoets, waarbij universiteiten moeten aantonen dat Engels de beste taal is voor die studie, zullen ontkomen. Wel mogen ze het argument gebruiken dat de opleiding bijdraagt aan de regionale arbeidsmarkt of kennisinfrastructuur, maar ook dit zogenaamde “regiocriterium” moet Bruins nog verder uitwerken. Hij hoopt op zelfregie en eigen plannen van de sector.
Bal terugkaatsen
Letschert: “Wij moeten met veertien instellingen om tafel om te bepalen welke opleidingen in het Nederlands kunnen. Maar vervolgens moeten al die opleidingen alsnog getoetst worden aan een te weinig uitgewerkt criterium. Dus hoe kunnen wij keuzes maken? Hij kaatst de bal terug naar de sector, zonder ons voldoende gedetailleerde kaders te geven.”
Wat betreft de eigen plannen, is ze kort: “Die liggen er al. Meer aandacht voor Nederlandse taalvaardigheid, meer tweetalige tracks en een plafond voor het aantal plaatsen in de Engelstalige track. Zo vergroot je de toegankelijkheid voor Nederlandse studenten en beperk je de instroom van internationals. Daar heb je deze wet niet voor nodig.”
Ruimte of controle?
Ook op andere punten lijkt Bruins te schipperen. De gewenste daling van de instroom van internationale studenten is al bijna gehaald. Dat creëert ruimte, schrijft hij. Tegelijkertijd waarschuwt hij: wordt het doel een jaar niet gehaald, dan volgt er mogelijk een “vermindering in de netto bekostiging per student in dat jaar”. Hij hamert op zelfregie, maar zegt ook dat “sturing gewenst blijft, zeker gezien de hoge mate van verengelsing op sommige instellingen”, wat een verwijzing naar de Universiteit Maastricht lijkt te zijn, waar 20 van de 25 bachelors in het Engels gegeven worden en één (psychologie) zowel een Engelstalige als een Nederlandstalige track heeft.
Letschert: “Hij doet alsof hij ons ruimte geeft, maar wil tegelijkertijd controle houden. Intussen wordt de vraag steeds relevanter wat nog het nut en de noodzaak zijn van deze wet. Kijk naar de daling van de instroom van internationale studenten, zowel hier als landelijk. Hij kan ons beter eerst eens de plannen die we al hadden gemaakt een paar jaar laten uitvoeren.”