Hoe een liefdeshormoon de mannelijke blik (niet) stuurt

Hoe een liefdeshormoon de mannelijke blik (niet) stuurt

Dies Natalis masterscriptieprijswinnaar FPN: Katarzyna Lasek

14-02-2025 · Achtergrond

Het is Valentijnsdag, en de kriebels die sommigen vandaag extra voelen, hebben een biologische basis: oxytocine, beter bekend als het knuffel-of liefdeshormoon. Het komt vrij wanneer we met onze geliefden samen zijn. Maar stuurt het ook hoe intens we naar anderen kijken? Een van de masterscriptieprijswinnaars, de Poolse Katarzyna Lasek (24), onderzocht of extra oxytocine de ‘mannelijke’ blik op vrouwen versterkt.

"We hebben allemaal oxytocine in ons lichaam, en dat wordt afgegeven bij sociale interactie, bijvoorbeeld bij het omarmen. Het heeft een positief effect, maakt ons ontspannen en opener tegenover onze omgeving.” Precies daar wilde Lasek in haar master Cognitive and Clinical Neuroscience verder induiken: Kan extra oxytocine therapeutische effecten hebben? De data waren er al: “Eerder onderzoek toont dat het hormoon bevordert dat mensen elkaar vaker en langer in de ogen kijken.”

De eerste blik

De aanpak was nieuw. Lasek onderzocht het hormoon bij mannen – ze kregen een extra dosis via een neusspray - terwijl ze naar beelden van vrouwelijke beroemdheden keken. Sommigen met een open decolleté, anderen niet. Maar waarom mannen? "De kans is groter dat een open decolleté voor mannen aantrekkelijker is dan voor vrouwen. We wilden kijken of oxytocine niet alleen de blik naar de ogen versterkt, maar mogelijk ook de aandacht voor seksuele signalen, zoals de borsten, vergroot." In totaal gebruikte Lasek vijftig verschillende afbeeldingen, van onder anderen Mila Kunis en Shakira.

De scriptie werd met een uitzonderlijke tien beoordeeld, maar zelf blijft Lasek bescheiden over de resultaten: "Uiteindelijk was het niet baanbrekend. Oxytocine speelt een rol in sociaal gedrag, maar het is geen ‘liefdesdrankje’. Er was geen significant verschil tussen de oxytocine- en de placebogroep. Ook in de placebogroep ging de blik als eerste naar het gezicht. Maar opvallend was dat oogcontact alleen sterker is als er geen seksuele stimulus was. Met decolleté verdween het ‘sociale effect’ van oxytocine.” Dat suggereert dat oxytocine vooral sociale aandacht versterkt, meer dan seksuele aantrekkingskracht. “De deelnemers keken meestal naar de ogen, ongeacht of de celebrities een decolleté hadden of niet. Eerst de ogen, daarna de rest van het gezicht." 

Autisme

Het onderzoek mag dan in haar eigen woorden niet baanbrekend zijn, "voor therapeutische behandeling kan het hormoon bij mensen met autisme wel degelijk helpen. Zij hebben vaak moeite met oogcontact, en uit studies bleek al dat oxytocine dit kan verbeteren." En had de extra dosis van het hormoon echt geen effect op seksuele aantrekking? "Stel, je zit in een laboratorium, in een gecontroleerde setting. Dat is niet hetzelfde als hoe je normaal naar iemand kijkt. Misschien hebben sommige deelnemers bewust vermeden om naar de borsten te kijken."

Intussen werkt Lasek aan de Universiteit van Amsterdam aan haar promotie, ook weer om mentale gezondheid te onderzoeken. Het geld dat ze met haar scriptieprijs ontvangt kan ze goed gebruiken. "Zodra ik het heb ga ik er meubels voor mijn nieuwe kamer mee betalen. Niet heel inspirerend maar wel handig.” 

Scriptieprijzen

Elk jaar worden tijdens de Dies Natalis prijzen uitgereikt aan studenten die de beste bachelor- en masterscriptie hebben geschreven. Zij ontvangen een certificaat en een geldbedrag van 500 euro. Observant interviewde drie van hen.

Auteur: Lena Reichel

Illustratie: Simone Golob

Tags: scriptie, masterscriptie, scriptiewinnaar, scriptieprijs, liefdeshormoon, oxytocine, mannelijke blik, masterscriptie, psychologie, oogcontact, autisme

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.