Allereerste herinnering? Dat mijn vader me ’s nachts wakker maakte om te kijken naar een maansverduistering. Ik was amper drie jaar, maar ik herinner me nog precies waar in de tuin we stonden. Mijn vader, een echte bèta, legde me van alles uit. Ik weet niet meer of ik het echt begreep, maar wel dat ik veel vragen had. Daar is mijn fascinatie voor sterrenkunde aangewakkerd. Ik verslond als kind de astronomiebladen van mijn vader en richtte mijn verrekijker – gekregen om vogels te spotten – voornamelijk op de hemel. Als tiener sloot ik een ‘lening’ af bij mijn ouders – ik heb nog maanden het gazon gemaaid en de afwas gedaan – om een telescoop te kopen om de komeet van Halley te bekijken.
Het was altijd mijn plan om docent te worden. Eerlijk gezegd heb ik nooit een plan gehad. Mijn vrienden plaagden me toen ik astronomie ging studeren: ‘Wat kun je daar nu mee?’. Maar ik vond het simpelweg interessant, het prikkelde mijn brein, er valt zoveel nieuws te ontdekken in het universum. Ik dacht: ik zie wel wat ik erna ga doen. Voor het werk van mijn vrouw – ze is militair – moeten we om de paar jaar verhuizen. Zij is kostwinner. Ik prijs mezelf gelukkig dat er altijd een instituut in de buurt was waar ik kon doceren. Ook toen we in 2018 naar hier verhuisden – voor het eerst naar een plek buiten de VS.
Mooiste plek waar je ooit gewoond hebt? De noordwestelijke staat Washington. De zalmen die uit de rivieren springen, de walvissen en orka’s die je vanaf de kust in de Stille Oceaan ziet zwemmen. Je hebt er bergen en gletsjers, maar ook gematigde regenwouden en woestijnen. Ik heb er veel gewandeld toen we er woonden.
"Ik verzorg inmiddels een hele zwerm bijen. Geweldig, dat gezoem in de lente."
Huisdieren? Naast onze kat, verzorg ik ook honderden bijen. Zogeheten metselbijen, die hun eitjes in gaten in muren of holle stengels ‘metselen’. Met mijn bijenhotel probeer ik ze een handje te helpen. Hierin is het schoon, zonder gevaarlijke schimmels. En op warme winterdagen zet ik het hotel in de koelkast, zodat de jonge bijen niet uitvliegen voordat de bloemen in bloei staan. Dit deed ik al in de VS, maar ik kon mijn bijen niet meenemen in het vliegtuig. In ons nieuwe huis trof ik op de vensterbank een paar cocons aan. Daar ben ik mee verder gegaan en inmiddels is het een hele zwerm. Geweldig, dat gezoem in de lente. En ze bestuiven ook nog eens onze hele tuin, van de tulpen tot de appelboom, en alles eromheen.
Mijn hoed en ik zijn onafscheidelijk. Het is handig, er komen zo geen druppels op mijn bril als het regent. Bovendien is mijn haar nogal wild. Inmiddels herkent iedereen me aan die hoed. Ik ben ‘Chad met de cowboyhoed’ geworden. Althans, zo noemt iedereen het hier. Maar ik heb in Oklahoma gewoond en geloof me: dit is geen cowboyhoed. Eerder een avontuurlijke Indiana Jones-hoed.
"Motorrijden leert je het ontverwachtse te verwachten"
Ik voel me Amerikaan als... ik weer eens heel hard aan het praten ben en iemand me daarop attendeert. En als mensen me raar aankijken als ik al vóór 5 december met een kerstmuts op rondloop. Daarnaast geef ik graag het Amerikaanse onderwijssysteem de schuld ervan dat ik moeite heb met Nederlands leren. Je leert op veel te late leeftijd voor het eerst een vreemde taal. Daardoor zit het gewoon niet in mijn systeem.
In mijn garage staat... mijn allereerste motor, waarop ik heb leren rijden toen ik vijftien was. Toen ik ging studeren, mocht ik van mijn ouders een van de twee auto’s in onze garage meenemen, maar tot hun verbazing koos ik die motor. Ik heb hem overal mee naartoe genomen, ook naar hier, ondanks dat ‘ie in Europa niet geregistreerd is en ik er dus niet op rijd. Of mijn kinderen later mogen motorrijden? Zeker, ook al is het gevaarlijk. Het dwingt je om te anticiperen op het gedrag van andere weggebruikers, je leert het onverwachtse te verwachten.
Wat wil je meegeven aan je kinderen? In de VS zie je steeds meer mensen die hun kinderen niet meer alleen de straat op durven te sturen. Gelukkig is dat hier minder het geval. Ik stuur mijn kinderen er regelmatig op uit: pak de fiets, ga lol maken en kom niet terug voor middernacht. Het is een geweldige manier om de wereld te ontdekken.
"Lesgeven in een klooster voor Tibetaanse monniken was zo surrealistisch en uniek"
Hier kun je me ’s nacht voor wakker maken. Om naar de sterren te kijken, uiteraard. Liefst samen met anderen. Ongeveer eens per jaar neem ik mijn twee telescopen op een heldere avond mee naar de Sint Pietersberg, waar ik studenten en voorbijgangers van alles laat zien. Binnenkort, tijdens de gedeeltelijke zonsverduistering op 29 maart, wil ik ook mijn zonnetelescoop meenemen naar de universiteit.
De meest bijzondere plek waar ik ooit lesgaf is... een boeddhistisch klooster voor Tibetaanse monniken in India, via een onderwijsprogramma van de Emory Universiteit in de VS. Daar kom je als toerist niet zomaar. Dat was zo surrealistisch en uniek.
Over tien jaar? Omdat mijn vrouw een andere functie kreeg op haar legerbasis, hoefden we niet per se na een paar jaar weer weg. En we vinden het hier fijn wonen. Je kunt gewoon lopend of fietsend naar de supermarkt, niet alles is gericht op de auto, zoals in Amerika. Bovendien willen we nog veel van Europa zien voordat we terugkeren naar de VS. Wanneer dat is? We willen sowieso dat onze jongste zoon zijn middelbare school hier afmaakt, voor de stabiliteit. Daarna zien we wel.