Hoewel de Eerste Kamer dinsdag de onderwijsbegroting – met daarin de beoogde bezuinigingen van zo’n 1,3 miljard – al aannam, gaat de estafettestaking bij onderwijsinstellingen door heel Nederland door. Er staan nog acties in Wageningen, Eindhoven en Delft op de planning en op woensdag 16 april is de Universiteit Maastricht aan de beurt. Een brief waarin medewerkers en studenten van de UM, Zuyd Hogeschool en de Open Universiteit zeggen solidair te zijn met de staking, was woensdagochtend ruim 2100 keer ondertekend. Of dat aantal ook komt opdagen bij het protest dat de 16e om 13.00 uur op het Vrijthof begint, is afwachten.
Een politieke staking?
Het Maastrichtse college van bestuur steunt de staking volledig, is het dan wel een echte staking? Normaal gesproken richt zo’n actie zich tegen de werkgever, bijvoorbeeld in de strijd om hogere lonen of betere arbeidsvoorwaarden. Dat ligt inderdaad wat ingewikkeld, vertelt Gundt dinsdagavond aan haar online publiek. “Ware het niet dat de Nederlandse Hoge Raad het grondrecht op staken heel breed opvat. Daardoor valt alles wat actief bijdraagt aan het recht op onderhandelen onder het stakingsrecht. Hier is het doel duidelijk: druk uitoefenen om de bezuinigingen van tafel te krijgen, om de onderhandelingen daarover weer op gang te brengen.” Sommigen noemen dit een politieke staking, maar dat klopt niet helemaal volgens Gundt. “Die zou zich bijvoorbeeld richten tegen het kabinet-Schoof, maar dit gaat om deze specifieke bezuinigingen.”
Doorbetaald
Dan de vraag of je doorbetaald wordt als je gaat staken. In principe niet, zegt Gundt, hoewel vakbondsleden wel een vergoeding kunnen krijgen. In dit geval heeft de UM zelf al laten weten dat medewerkers geen verlofdag hoeven op te nemen.
Kan een rechter een staking ook verbieden? Ja, bijvoorbeeld als de openbare orde in het geding is, zegt Gundt. “Of als er buitenproportionele schade wordt toegebracht aan de werkgever. Kijk, de werkgever loopt altijd wat schade op, want er wordt niet gewerkt. Dat moeten ze dulden. Maar als wij volgende week allemaal computers gaan vernielen, dan zou een rechter wat minder vriendelijk naar een volgende staking kunnen kijken. Die schade staat niet meer in verband met de actie en wordt moedwillig toegebracht, dat mag niet.”
Dupe
Ook als andere mensen de dupe worden, kan een staking worden verboden. “In de zorg moet je bijvoorbeeld altijd spoedeisende hulp door laten gaan. En de rechterlijke macht kan ook nooit volledig stil komen te liggen, dan schend je het recht van iedere burger op een eerlijk proces. In zo’n geval kun je denken aan een langzaam-aan-actie, waarbij men opzettelijk langzaam werkt, of bijvoorbeeld een heel korte staking van twee uur.”