Zogeheten studiedrugs zoals Ritalin zijn populair onder studenten. Het verbetert de concentratie, maar waar mensen met ADHD zich er rustiger door gaan voelen, hebben gezonde mensen juist het idee dat ze alerter en actiever zijn. In een enquête van een paar jaar geleden gaf 10 procent van de Maastrichtse studenten toe wel eens een pilletje te slikken, zegt Anke Sambeth, hoogleraar onderwijskundige neurowetenschap.
Zij en haar collega’s onderzochten een aantal jaar geleden al eens het effect van Ritalin op het geheugen. “Toen moesten deelnemers een rijtje van dertig simpele woorden uit hun hoofd leren. Dat bleek inderdaad beter te gaan als je het medicijn had geslikt. Maar het is natuurlijk iets heel anders dan een tentamen maken in het MECC. Dus waren we benieuwd wat er zou gebeuren als we de taak complexer zouden maken. Ook vanuit een onderwijskundig perspectief: als je met Ritalin echt betere cijfers haalt, moeten we misschien maatregelen nemen.”
Tentamen nabootsen
De onderzoekers probeerden een tentamen zo goed mogelijk na te bootsen. “Je kunt natuurlijk niet een half blok psychologiestudenten Ritalin geven en de andere helft een placebo. Dat is onethisch. Dus hebben we vier teksten opgesteld, over een onderwerp waar de deelnemers nog niets vanaf wisten. Ze kregen beperkt tijd om die te lezen en moesten er de dag erna vragen over beantwoorden.”
Sommige deelnemers kregen Ritalin voor het studeren, anderen voor de toets en een derde groep kreeg niets. “We wilden zien of het vooral een effect zou hebben op het onthouden van nieuwe informatie, tijdens het studeren, of bij het opdiepen van die informatie, tijdens de toets.” Maar het middel bleek helemaal niets te doen. “Alle drie de groepen scoorden hetzelfde.”
Risico's
Sambeth, die het onderwerp ook als vice-decaan onderwijs van FPN aan het hart gaat, hoopt dat studenten er een extra reden in zien om geen studiedrug te nemen. “Natuurlijk is het maar één studie, wij zijn de eersten die het zo hebben gedaan, maar het credo ‘baat het niet, dan schaadt het niet’ gaat bij Ritalin niet op. Het verhoogt je hartslag en je bloeddruk, dat kan op termijn een risico vormen. Daarbij kun je bij chronisch gebruik depressieve klachten krijgen of zelfs suïcidaal worden. Neem gewoon een extra sterke kop koffie voor je tentamen, dan ben je ook alerter.”