1999 en later: De koperen campus van Calatrava kwam niet verder dan de tekentafel

Maquette van de Koperen Campus

1999 en later: De koperen campus van Calatrava kwam niet verder dan de tekentafel

Serie over 50 jaar universiteit: Terug in de teit

29-09-2025 · Achtergrond

Op elkaar gestapelde containers die dienen als studentenwoningen in Randwyck? De Spaanse architect Santiago Calatrava - onder andere bekend van het Luikse station Guillemins - zal er zijn neus voor ophalen.

Calatrava had in 1999 een project van grootsteedse allure in gedachten voor het terrein rondom de containers en de sporthal (inclusief parkeerplaatsen) en ontwierp in opdracht van Woningstichting Servatius een campus waar menige Nederlandse universiteitsstad een puntje aan kon zuigen: een langgerekt gebouw met rondom water, eindigend in een toren van 63 meter hoog met daarachter een schelpvormige constructie. Ruimte genoeg voor een ultramoderne sporthal, in totaal vijfhonderd studentenkamers en - studio’s en 22 appartementen. Opvallend detail: een spectaculaire koperen beplating van de gebouwen. Heel mooi, maar het protest was al snel luid: slecht voor het milieu, en veel erger, de winning van koper is vaak dubieus. Beraamde kosten van de Calatrava campus: ongeveer 165 miljoen. In 2004 zou het klaar zijn.

Gesteggeld

Met de nadruk op zou. Want het liep allemaal anders. Er werd vijf jaar lang onderhandeld en gesteggeld over wie wat zou gaan betalen. In december 2004 waren de UM, gemeente Maastricht en Provincie Limburg eruit: ze zouden ieder één miljoen bijdragen, de rest kwam voor rekening van Servatius. Ook zou de universiteit haar grond (ongeveer 30 duizend vierkante meter) in erfpacht geven. In 2005 zou de oude sporthal worden afgebroken, in 2007 zouden de eerste studenten de campus betrekken.

Zou. Het liep opnieuw uit, maar in oktober 2008 ging dan toch de eerste paal de grond in. Een paar maanden later echter, in maart 2009, de kredietcrisis is inmiddels een feit, komt naar buiten dat Servatius in zware financiële problemen zit. In juni worden de werkzaamheden aan de koperen campus stilgelegd, al blijft men hoopvol. Die hoop verdwijnt in het najaar als de minister ingrijpt en steeds duidelijker is dat de woningstichting de stijgende bouwkosten - van 165 naar uiteindelijk 235 miljoen – niet kan betalen. Servatius zit zwaar in de rode cijfers en ontsnapt uiteindelijk ternauwernood aan een faillissement.

Rechtszaak

‘Koperen campus van de baan, sporthal gaat wel door’ kopt Observant in november 2009. Vicevoorzitter van het college van bestuur André Postema is verbijsterd over de “ernstige rekenfouten” van Servatius, en vertelt aan Limburgse media dat de UM “regelmatig haar bezorgdheid heeft geuit, het duurde allemaal heel lang, en de keuze voor Calatrava als architect was een controversiële, want die meneer heeft overal ruzie en alle projecten komen veel duurder uit dan voorzien.” Het bureau van die meneer pikt deze kritiek niet en dreigt met een rechtszaak. Het blijft bij dreigen.

En de sporthal waar heel universitair sportend Maastricht al jaren en jaren naar uitkeek? Die opende op 12 april 2016 dan toch haar deuren. Met een fitnessruimte, een Sportcafé, klimhal, squashbanen, spinningruimte, kleinere en grotere sportzalen maar ook studieplekken. Inmiddels is het sportcomplex door het toenemend aantal studenten en medewerkers alweer te klein en kampen de sportverenigingen met wachtlijsten. Een oplossing is nog niet in zicht. Calatrava nog een keer vragen?

50 jaar universiteit

Dit is een serie over 50 jaar UM. Op 11 september 1975 gaf de Tweede Kamer unaniem het officiële startsein voor de Rijksuniversiteit Limburg in Maastricht. We duiken in onze eigen archieven: welke opzienbarende, grappige, belangrijke of wonderlijke nieuwsjes komen we tegen?

Auteur: Riki Janssen

Beeld: architectenweb.nl

Categoriëen: nieuws_boven
Tags: terug in de teit,calatrava,koperen campus,sporthal, 50 jaar UM,instagramNL

Reacties

Karel Pisters

In 1999 werkte ik voor St. Servatius, en toen ik de maquette zag die op een prominente plek in ons gebouw opgesteld stond was mijn eerste commentaar - Op deze plek een dusdanig gebouw neerzetten was zonde want, verstopt achter het AZM en gebouwd tegen een woonwijk is geen goede locatie. Voor een dergelijk gebouw waren zeker andere locaties in de stad te vinden waar hij meer tot zijn recht zou komen (Spinxlunet of een plek naast de maas o.d.). Echter toen ik ook nog vernam dat dit prominente gebouw werd neergezet voor studentenhuisvesting, was mijn verbazig groot. Immers hadden en hebben studenten nu eenmaal behoefte aan een betaalbare woonruimte. Mijn commentaar (in 1999) was dat studenten meer gebaat zijn bij containerwoningen, die betaalbaar zijn. Inmiddels werk ik al sind 2021 voor de UM en ja, uiteindelijk heb ik gelijk gekregen, en werden er container woningen op deze plek geplaatst . Alhoewel
de betaalbaarheid nog steeds te wensen overlaat.

Jos Houben

De koperen campus van Calatrava kwam niet verder dan de tekentafel.
Het doet mij nog steeds pijn dat de campus van Calatrava op Randwyck niet doorging. Was helaas één van de weinige inwoners (en buur) die er vóór waren, velen tegen. Dit buiten de constellatie van Woningcorporatie Servatius. Eindelijk kon Maastricht zich het beeld van een ‘Anton Pieck-stad’ van zich afwerpen. Probeer nu eens wat te renoveren met een Erfgoed afdeling van de gemeente, is koordansen. ‘Eikenbalk- en Stopverfgate’ speelt nu nog. Oud en nieuw kunnen best samen naast elkaar. Ook in het oog springende nieuwe opmerkelijke gebouwen zijn karig gesteld in Maastricht. Nu nog, elke dag, krijgen mensen in het Luikse station Guillemins, nekpijn om te kijken naar dat indrukkend wekkende gebouw van Calatrava. Twee andere futuristische architectonische ontwerpen op Randwyck kwamen er helaas ook niet (Mosae Vita). Eindelijk had Maastricht zijn iconen, die wereldwijd aandacht trokken. Bouwproject The M gaat die plaats innemen al beeldbepalend nieuw icoon. Het is meer dan een nieuw woon- en werkproject in Maastricht; het is een symbool van transformatie en continuïteit. Gevolgd door (hopelijk) het nieuwe ondergronds NS-station. Het huwelijk tussen Maastricht en haar studenten stokt nog steeds. ‘Het zijn die k*t studenten en fietsen’ altijd. De Maastrichtse inwoner weet nog steeds niet welke impact deze studenten met zich meebrengen voor de stad en (eu)regio. De Sporthal kwam er wel, deze is nu al te klein, een nieuwe staat in schets op de tekentafel. Kijken wat hier weer tegen komt. De campus ontwikkelingen, en de doortrekking van de ’Groene Loper’, naar dit gebied is al een kleine verbetering. Je wilt heden ten dage ’s-avonds en in het weekend niet dood gevonden worden in dit stadsdeel. Geen levendigheid. Calatrava moet nog een keer gevraagd worden, voor de studenten, Randwyck (herstel Brightlands Maastricht Health Campus), de (eu)(regio én de stad Maastricht!

Jos Houben
Inwoner en buur van de MUMC+/UM

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.