Het ene jaar een USB-stick met UM-opdruk, dan een sudokuboekje of chocoladeletters en in 2004 een blauwe (de huiskleur van de universiteit) paraplu met als opdruk: Maastricht weer de beste. Verwijzend naar de zoveelste ereplaats in de KeuzeGids. Huisdichter (en hoogleraar algemene en Nederlandse letterkunde) Wiel Kusters dicht in de bijbehorende brief van het college van bestuur:
‘De UM is wat confuus
Van alle lof die ze ontving
En geeft nou iedereen zo’n ding
Voor … stel dat het straks eens slechter ging.
Want juist wanneer het klachten regent,
Ben je met zo’n plu gezegend.’
Het zijn de jaren nul van de 21ste eeuw. Zwarte Piet is aan de UM nog geen onderwerp van discussie. Integendeel: het groepje zwart geschminkte medewerkers gehuld in een pietenpak krijgt ieder jaar dat Observant er verslag van doet een warm onthaal in de universiteitsgebouwen. Er is een hoop ongecompliceerde lol en altijd gedreig met een enkeltje Spanje voor de onverlaat die niet braaf is geweest.
Kick out Zwarte Piet
Vanaf 2010 verdwijnt de traditie omdat het secretariaat van het college van bestuur het niet meer rond krijgt, schrijft Observant. Vanaf die tijd wordt de sfeer in Nederland rondom de knechten van Sinterklaas grimmiger. De actiegroep Kick Out Zwarte Piet keert zich in 2014 tegen het stereotyperende en racistische karakter van Zwarte Piet, terwijl voorstanders juist benadrukken dat het om een kindvriendelijk folkloristisch en onschuldig figuur gaat.
Het debat polariseert in het land, maar in Maastricht blijft het nog een hele tijd redelijk stil. Tot begin 2020 Maastricht Students Against Zwarte Piet een petitie aanbiedt aan het college van bestuur. Toenmalig rector Rianne Letschert wil op dat moment niet meer beloven dan dat de UM in Sinterklaastijd vooral de internationale studenten zal waarschuwen dat ze in de stad op Zwarte Pieten kunnen stuiten. Verder maakte ze duidelijk dat de Pieten niet meer in de gebouwen van de universiteit zullen verschijnen.
Racistisch
Maar een paar maanden later, om precies te zijn op 10 juni 2020, komt het college met een verklaring die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat: Zwarte Piet is racistisch. Zo’n figuur past niet binnen het diverse en inclusieve karakter van de UM. Exit Piet.