We leven in een tijd waarin alles continu sneller lijkt te gaan. Er zitten steeds te weinig uren in onze werkweek en met een keer knipperen zijn we alweer een maand verder. Komeet 3I/Atlas vliegt ons voorbij met bijna 250.000 kilometer per uur en soms voelt het alsof we met vergelijkbare snelheid door 2025 denderen. Toch is het ook alsof we met z’n allen op de A2 staan: juist doordat iedereen haast heeft, ontstaat er file. We vertragen niet vrijwillig, maar worden tot stilstand gedwongen. Pas dan, met de voet onverwacht op de rem, realiseren we ons hoe weinig we nog écht tijd nemen.
Het thema vergankelijkheid houdt me de laatste tijd bezig. Wat blijft er over als we de snelheid even wegfilteren? Waar hechten we waarde aan wanneer de ruis wegvalt? Het antwoord is verrassend eenvoudig: aandacht, nabijheid, rust, verbondenheid. Dingen die je niet kunt afvinken of in efficiëntie kunt opschalen, maar die je moet voelen.
Het is daar waar het wringt met de verharding die we in de wereld zien. Hoe harder de toon om ons heen, hoe groter de behoefte aan zachtheid wordt. We gaan op zoek naar wat mildheid, voor elkaar en voor onszelf. Misschien is daarom de decembermaand zo’n vreemde mengeling van sentiment en realiteit. De wereld buiten lijkt op te stomen in de hoogste versnelling, maar binnen zoeken we naar momenten van warmte. We maken de kachel aan en hangen slingers van lampjes op.
Bijna is het zover en strooit Sinterklaas weer door het land — en ongetwijfeld zullen er zowel harde als zachte pepernoten vallen. Een symbolische reminder dat het leven ons beide toewerpt: het knapperige en het zachte, het harde en het milde. Het is aan ons om te bepalen welke pepernoten we oprapen.
De afgelopen tijd merk ik hoe vaak ik even stilval bij de vraag waar ik naar verlang. Het antwoord zit zelden in een volle agenda of een perfect resultaat, maar vaker in iets zachts: een rustig gesprek, een ongedwongen avond, een moment dat nergens naartoe hoeft. Zo’n stukje vertraging voelt als een cadeau.
Misschien is dát wel een huidige vorm van luxe: dat er af en toe ruimte is om wat zachter door deze harde wereld te bewegen.
Dalena van Heugten, universitair docent klinische psychologie