Rianne Letschert werd deze week voorgedragen door D66. De politieke partij waar zij lid van is, gaat met het CDA en de VVD onderhandelen om wellicht tot een minderheidskabinet te komen. Letscherts voorganger Sybrand Buma heeft zijn opdracht afgesloten. Nu is het aan haar om te kijken wat de ruimte is. Tijdens de persconferentie, woensdagavond na haar aanstelling, zei ze dat het verzoek onverwacht kwam, "ik zat in de auto en reed net niet tegen de vangrail". Ze is zeer vereerd en noemt het tegelijkertijd een lastige klus. "Maar ik heb het gevoel dat het kan."
Voor Letschert is de inhoud belangrijk, maar de relatie met mensen net zo. "Die gaan de hele tijd hand in hand". Heeft ze ook overwogen de opdracht niet aan te nemen? Ze zegt een "volle baan" in Maastricht te hebben en "andere plannen voor de kerstperiode, zowel privé als zakelijk", dus ze heeft wel even met haar omgeving moeten praten. Maar uiteindelijk is de opdracht te "prachtig" om te laten liggen.
Afstand
Letschert (1976), hoogleraar internationaal recht en victimologie, werd bijna tien jaar geleden rector aan de UM. In 2021 werd ze bestuursvoorzitter. Hoewel ze geen ervaring heeft als politicus op het Binnenhof, heeft ze de afgelopen jaren veelvuldig haar gezicht getoond in Den Haag waar ze als UM-bestuurder op het belang hamerde van de universiteit in de regio, als kartrekker voor de economische ontwikkeling in de provincie Limburg. Bovendien was zij in 2018 ook informateur bij de vorming van een nieuw college van burgemeester en wethouders in Maastricht. Letschert heeft daarnaast het Nationaal Groeifonds geleid (investeringen vanuit de overheid in projecten die economische groei op lange termijn waarborgen).
Tijdens de persconferentie kreeg ze de vraag of het een voordeel is dat ze geen politieke ervaring heeft. Volgens Letschert "gaan we dat aan het einde beoordelen. Maar ik denk nu een voordeel, ik heb wat afstand." Daarbij zegt ze wel dat ze de afgelopen tien jaar "mooie dingen heeft mogen doen" voor de ministeries van Onderwijs, Economische Zaken (Groeifonds) en Justitie (ze was o.a. voorzitter van de externe Commissie Implementatie nieuw Wetboek van Strafvordering, ingesteld door het ministerie in 2019).
Ministerschap
In een interview, afgelopen augustus met de Limburger, blikte zij vooruit op het nieuwe academisch jaar waarin de universiteit vijftig jaar bestaat. Daarin werd haar ook naar haar politieke ambities gevraagd. Zou ze een ministerspost accepteren namens D66? In kleine kring heeft ze haar ambities op dat vlak nooit onder stoelen of banken gestoken, maar hier hield ze zich enigszins op de vlakte: het zou moeten “passen op persoonlijk en professioneel vlak”. Daarbij hing het ook af van alle deelnemende partijen in een coalitie en de situatie aan de UM. Maar “als iedereen de ingewikkelde banen aan zich voorbij laat gaan, komen we niet verder”. Politici verdienen wat haar betreft meer respect. In het interview noemde ze het ministerschap “een hondenbaan”. Ook vertelde ze dat ze had bedankt voor het vierde kabinet-Rutte, ze was toen net bestuursvoorzitter aan de UM en haar gezin had prioriteit. Haar werden destijds drie portefeuilles aangeboden: Onderwijs, Justitie en Buitenlandse Zaken.
De rol van informateur hoeft geen hinderpaal te worden voor een eventueel ministerschap in het nieuwe kabinet. Onder meer Ruud Lubbers en Dries van Agt volgden die route, zij werden zelfs premier.
Letschert is “uiterlijk tot eind januari” in Den Haag. “Tot die tijd zal ze haar werkzaamheden voor de UM tot een minimum beperken", aldus de UM-site. Daarna, zo staat er uitdrukkelijk, pakt zij haar taken als bestuursvoorzitter weer “volledig” op.