Ja, de meer dan honderd door de MYA ondervraagden kennen het programma Erkennen en Waarderen (E&W). En ja, ze vinden het idee erachter ronduit goed: minder nadruk - lees: afrekenen - op wetenschappelijke publicaties en het binnenhalen van onderzoeksgeld, en meer waardering voor andere zaken zoals onderwijs, leiderschap, de bijdrage aan team science en de impact op de maatschappij. Maar daarmee houdt de lof grotendeels op. “Er is niets mis met het beleid, maar wel met de invoering door de faculteiten”, voegt Costas Papadopoulos mondeling toe. Hij is universitair hoofddocent bij Arts and Social Sciences en voorzitter van de Erkennen en Waarderen groep van de MYA die het onderzoek (kwantitatief en kwalitatief) uitvoerde.
Oudere witte hoogleraren
Er zijn zorgen over de transparantie en rechtvaardigheid van het beoordelingsproces, want heldere beoordelingscriteria ontbreken. Zo schrijft een universitair docent van de faculteit Science and Engineering: “Er wordt nergens specifiek besproken wat zal worden erkend en, belangrijker nog, hoe ‘goed’ academisch werk precies zal worden beloond.” Een collega bij Arts and Social Sciences: “Helaas lijkt het er nu op dat E&W het voor vrienden van het faculteitsbestuur en afdelingshoofden makkelijker maakt om promotie te krijgen. De overige collega’s hebben het moeilijk.” En een universitair docent van de School of Business and Economics: “Veel zaken zijn subjectief en hangen samen met een ‘club’ van voornamelijk oudere, witte hoogleraren die beslissen, op basis van persoonlijke voorkeur, wie een promotie krijgt.”
Hoewel E&W meer diversiteit in loopbanen beoogt, ligt de focus volgens de ondervraagden nog altijd vooral op onderzoek en onderwijs. Met de nadruk op het eerste.
Mindset
Los daarvan zorgt het project voor een grotere werkdruk bij de individuele wetenschappers (veelheid aan formulieren en bijhouden van dossier) en zijn er grote verschillen in invoering tussen de faculteiten. “Iedere faculteit gaat op zijn eigen manier om met de criteria”, legt Papadopoulos uit. Ook klinkt er kritiek op leidinggevenden. Zij ontberen meer dan eens de benodigde kennis om iemand te beoordelen. Een staflid van FSE: “Er is op verschillende niveaus een gebrek aan afstemming over de uitvoering.” Een collega bij rechten: “Een slechte grap. Mijn leidinggevende is korter dan ik aan de faculteit. Hij weet niets over E&W.”
Papadopoulos: “We keken voorheen bij een beoordeling naar hoeveel artikelen iemand had gepubliceerd en wat de impact van de tijdschriften was. Nu moeten leidinggevenden veel breder kijken, dat vraagt om een andere mindset.”
Verplichte trainingen
Niet voor niets luidt een van de aanbevelingen van de MYA dat alle leidinggevenden verplicht op cursus moeten (nu op vrijwillige basis). Alleen dan is een cultuurverandering mogelijk. Daarnaast zijn heldere beoordelingscriteria en promotiekaders (wanneer kom je in aanmerking voor een volgende stap in je loopbaan, die verticaal én horizontaal kan zijn) noodzakelijk. Net als een vereenvoudiging van de procedures en goede communicatie. “Maak helder dat E&W niet gelijkstaat aan promotie, maar wel invloed kan hebben”, aldus de opstellers van het rapport.
Lukt dit, dan zal E&W “uitgroeien tot een krachtig instrument voor eerlijke erkenning, inclusieve loopbanen en academische kwaliteit”, klinkt het. Krijgt de Universiteit Maastricht dit niet gedaan, dan zal het “vertrouwen verder afnemen”.
Het rapport ligt inmiddels bij het college van bestuur.