De hele operatie zou bijdragen aan het broodnodige ‘wij-gevoel’ en in één klap een einde maken aan de wildgroei aan beeldmerken binnen de Rijksuniversiteit Limburg. Het vijftien jaar oude RL-logo werd immers steeds meer verdrongen door eigen knutsels van afdelingen en faculteiten. Speciaal daarom werd de huisstijl verplicht voor iedereen en zou er een handboek komen dat vertelde wat wel en niet mocht. Het idee dat iedereen dat ook braaf zou volgen, was een “grove onderschatting van de anarchistische neigingen van het universitair volkje”, schreef Observant vol leedvermaak en riep de lezers op om zelf iets te bedenken om het ‘wij’-gevoel en het smoel van de Rijksuniversiteit Limburg te versterken. Dat leverde weinig op.
Blauwe driehoekjes
Een paar jaar later, tijdens de diesviering in januari 1999, de RL was drie jaar eerder omgedoopt tot Universiteit Maastricht, werd een heel nieuw logo gelanceerd: de bekende twee schuin onder elkaar liggende blauwe driehoekjes met daarin een U en een M. Op dezelfde dag wapperden ook voor het eerst bontgekleurde vlaggen met UM-logo bij de universitaire gebouwen. Iedere faculteit zijn eigen kleur. Kosten voor ontwerp en invoering: 250 duizend gulden. Het commentaar: lijkt op een “blokkendoos, heeft iets infantiels”, “er is iets met de balans, het valt om”, maar ook “uitstekend logo. Niet revolutionair, maar eenvoudig en helder”. En ook nu weer klonk het dreigend: onderdelen van de UM die er nog een eigen stijl op na houden, moeten verplicht overstappen.
Meewarig gesnuif
Negen jaar later, in 2008, is het weer raak: de huisstijl wordt vernieuwd, en inderdaad, waag het niet om daarvan af te wijken, de universitaire logopolitie is nooit ver weg. Dit keer wil de universiteit aan de wereld laten weten dat ze internationaal is en zet daarom het Engelstalige Maastricht University onder de twee driehoeken die samen de afkorting UM vormen.
Die combinatie van een Nederlandstalige afkorting en Engelstalige ondertitel wekt meteen wrevel op in de universiteitsraad. Weinig consistent, heet het daar. En waarom is er geen inspraak over geweest, moppert een studentlid. De bijbehorende slogan Leading in Learning - de UM leeft inmiddels in het Ritzen tijdperk, de oud-minister en collegevoorzitter die weinig op lijkt te hebben met bescheidenheid - kan rekenen op meewarig gesnuif in de wandelgangen. Hoezo alleen learning? Waar is het onderzoek? Het gesnuif klinkt luider als de rapportcijfers in de ranglijsten van de Keuzegids zakken, maar ook als de bewegwijzering in Randwyck is aangepast aan de UM-huisstijl 3.0. De veel te kleine letters op de bordjes (“zelfs jongeren met een normaal gezichtsvermogen hebben nu een bril nodig”, meldt een briefschrijver in Observant), de spellingsfouten (“embryologie is nu embyologie”) en de 450 duizend euro die de nieuwe bordjes zouden hebben gekost, “een bedrag gelijk aan twee Veni-beurzen”: het is voor een andere briefschrijver reden genoeg om Leading in Learning om te dopen tot Superior in Spending.
Domheidsranking
Dat ook buiten de Maastrichtse universiteitsmuren de slogan leidt tot gefronste wenkbrauwen, blijkt als in 2016 de UM opduikt in de Domheidsranking van het Platform Hervorming Nederlandse Universiteiten; opgericht door bezorgde wetenschappers die zich ergeren aan de universitaire brandingcampagnes en geoliede PR-machines. Een top drie plek zit er niet in, de UM wordt zesde. Nummer één is Groningen met Born leaders reach for infinity.
Leading in learning stierf uiteindelijk een langzame dood, maar daarmee kwam er geen eind aan de slogans. Eind 2024 lanceerde de UM een nieuwe: ‘Echte antwoorden vinden we samen’. Deze hoort bij een campagne om Nederlandse studenten te lokken naar de UM. En jawel hoor, ook deze keer was er kritiek. Pure verpakking, waar blijft de broodnodige “inhoudelijke visie”?