De onderzoekers lieten dertien proefpersonen twee keer vierenhalve dag in een ruimte in de Maastrichtse faculteit Health, Medicine and Life Sciences (FHML) verblijven. Ze brachten acht uur per dag in een kantooromgeving door, de ene week zonder daglicht maar verlicht door lampen, de andere keer, vier weken later, door natuurlijk daglicht dat via de ramen naar binnen viel. Omdat de onderzoekers ervoor zorgden dat de proefpersonen in beide periodes evenveel aten, bewogen en sliepen – andere factoren die de bloedsuikerspiegel kunnen beïnvloeden –, kon het positieve effect van daglicht worden vastgesteld.
Intensief
Licht, zegt onderzoeker en FHML-hoofddocent Joris Hoeks desgevraagd, zorgt ervoor dat de biologische klok – het innerlijk dag- en nachtritme van de mens – gelijkloopt met de dag- en nachtcyclus van de buitenwereld. Hoe meer die twee synchroon lopen, hoe beter het lichaam is voorbereid op prikkels uit die buitenwereld, zoals voeding. Het verwerkt suikers in het bloed daardoor beter– het mechanisme dat bij diabetespatiënten juist verstoord is. Daglicht, legt Hoeks uit, synchroniseert de ritmes beter dan kunstlicht: het heeft een breder spectrum aan golflengtes waardoor gespecialiseerde cellen in het oog die licht opvangen er sterker op reageren.
De onderzoekers zijn de eersten die dit vaststellen, schrijven ze. Had niemand daar dan eerder aan gedacht? “Het idee is inderdaad simpel”, beaamt Hoeks. “Maar de uitvoering van dit onderzoek is dat niet: je moet factoren als voeding, slaap en beweging controleren, we moesten een werkweek simuleren en het is intensief voor de proefpersonen: je vraagt van hen dat ze vrijwillig twee keer een week dag en nacht hier blijven.”
Gratis en vrij toegankelijk
Over die proefpersonen gesproken: dertien is een kleine groep, en van drie van hen konden niet alle gegevens verzameld worden. “Een valide punt”, knikt Hoeks. “We beamen dat ook: je moet dit onderzoek zien als een proof of concept, geen studie op grond waarvan je zorgrichtlijnen aanpast. Het effect moet nu in grotere groepen bevestigd worden.” Toch benadrukt hij: “Het verschil tussen licht en kunstlicht was in onze studie klein, maar meetbaar en consistent. Daglicht is gratis en vrij toegankelijk, en meer daglicht pakken kan hoe dan ook geen kwaad. Ik zou dat mensen met diabetes type 2 dus zeker aanraden. In het ideale geval door naar buiten te gaan, dan beweeg je ook nog.”