Cardiologie is een mannenwereld. [Lacht] Je ziet veel vlotte mannen met overtuigingskracht bij ons. Ze zijn heel snel en medisch supergoed. Ik zie mezelf niet zo. Ik ben me nu verder aan het specialiseren, voel me nog niet zeker op de hartkatheterisatiekamer en ben heel voorzichtig. Ik ben softer, praat zachter. Ik ben een gevoelig persoon. Als iemand iets naars zegt, of ik iets verkeerds doe, dan kan ik daar erg over in zitten. Ik was vroeger heel timide, durfde vaak weinig te zeggen, het kan met mijn Aziatische wortels te maken hebben, maar dat weet ik niet, ik heb mezelf niet zo goed geanalyseerd. Dan hoorde ik als coassistent: je moet je meer laten zien, je moet je uitspreken. Het is een voordeel als je meer lef hebt, ik moest het meer van het harde werken hebben. Ik ben nu minder timide, zit hier als sinds 2015, ik ken iedereen goed, voel me relaxed om de discussie aan te gaan. Ben ik ergens anders, dan vind ik het toch nog spannend.
Ik kan me daardoor wel beter inleven in de jonge (co-)assistenten en promovendi. Misschien is degene die stiller is wel bang. Ik probeer mijn jonge assistenten daarom zelfvertrouwen te geven. En wat betreft patiënten: soms komen ze boos binnen, daar probeer ik doorheen te kijken, vaak zijn ze gewoon angstig. Maar als ze zich dan gehoord voelen en bij het weggaan vragen of ze bij mij terug mogen komen, dan ben ik blij. Daar ligt mijn kracht.
Ben je gelukkig? Ja, ik ben heel gelukkig. Ik heb lieve kindjes en ben heel dankbaar dat ik in Nederland mocht opgroeien. Ik heb alles kunnen doen wat ik wenste. Ik heb hier dokter mogen worden, dat was in Vietnam nooit gelukt. Sowieso financieel niet. Het doet me pijn om te zien dat alle asielzoekers nu over een kam worden geschoren. De wereld is harder dan toen mijn ouders hier als bootvluchtelingen belandden. Zij werden begin jaren 80 opgepikt door een Nederlands schip toen hun boot zonk in de zee bij Zuidoost-Azië. Eerst kwamen ze terecht in een vluchtelingenkamp in Singapore, daarna heeft de Nederlandse overheid hen naar Nederland gehaald.
"Mijn vader vluchtte, leerde Nederlands met een Nederlands-Engels en een Engels-Vietnamees woordenboek"
Ik stap in de voetsporen van mijn ouders. Mijn vader studeerde bouwkunde in Vietnam en zijn familie was politiek actief. Het communistische bewind pakte hem en zijn hele familie op, stopte hen in een heropvoedingskamp en bepaalde dat hij niet meer mocht studeren. Hij vluchtte, leerde Nederlands met een Nederlands-Engels en een Engels-Vietnamees woordenboek - Nederlands-Vietnamees bestond nog niet - en haalde in twee jaar het vwo-diploma om daarna op zijn 26ste informatica in Twente te gaan studeren. De keuze voor een bètastudie was logisch: wiskundige problemen waren voor hem makkelijker op te lossen dan taalkundige. Mijn moeder, die ook vluchtte vanwege de onderdrukking en mijn vader leerde kennen op de boot, volgde eenzelfde traject en ging naar de hts om scheikunde te studeren. Zij stopte na een jaar omdat mijn oudste zus werd geboren. Mijn hele familie is technisch. Ik koos voor klinische technologie aan de Universiteit Twente. We hebben er aanleg voor, denk ik.
Wij praten elkaar thuis de oren van de kop. Er zit stil verdriet in ons gezin, de gevaarlijke vlucht uit Vietnam, aan mijn moederskant zijn familieleden tijdens de vlucht vermist geraakt, het achterlaten van familie en vrienden, het aarden in een vreemd land, we praten er niet veel over. Jullie gaan heel open met jullie kinderen om, maar in een Vietnamees gezin praat je niet over emotionele zaken. Mijn ouders zijn trots dat ik de dissertatieprijs heb gewonnen, maar dat zeggen ze niet direct tegen mij. Ze laten het merken door een knuffel of in een berichtje. Die dissertatieprijs kwam trouwens voor mij out of the blue, je denkt er niet aan dat je in aanmerking zou kunnen komen.
"Als cardioloog gaat het soms over leven en dood, is er acuut levensgevaar, dan te kunnen helpen, daar leef ik voor"
Welke wijze les kreeg je mee van je vader? Mijn papa waarschuwde mij: jij moet twee keer zo hard werken als een Nederlands kind om hetzelfde te bereiken. Dat heb ik gedaan. Ik ging naar het gymnasium, deed eindexamen in twee profielen, koos vervolgens voor twee studies - klinische technologie en Arts Klinisch Onderzoeker (AKO) in Maastricht - en promoveerde in twee wetenschapsgebieden: geneeskunde en computermodelleren. Ik ben tweede generatie migrant en doordrongen van de bootvluchtelingenmentaliteit. Je hebt een compensatiedrang, je wilt je ouders niet teleurstellen, ze hebben zo hard gewerkt om jou kansen te geven. Daarom was het voor mij heel moeilijk om over te stappen naar de AKO. Klinische technologie is een zware studie van zes jaar, je werkt samen met artsen, maar staat niet zelf aan het bed of in de operatiekamer. Toen ik halverwege de opleiding stageliep in ziekenhuizen, onder andere in toentertijd het AMC, en bijvoorbeeld zag hoe een pacemaker werd geplaatst, was ik jaloers op de dokters. Hoe zij omgingen met patiënten, hoe zij zochten naar een oplossing. Als cardioloog gaat het soms over leven en dood, is er acuut levensgevaar, dan te kunnen helpen, daar leef ik voor. Ik durfde niet meteen over te stappen naar de AKO, deed stilletjes toelating en pas toen ik was aangenomen heb ik het mijn ouders en vriend verteld. Ik wilde ze niet teleurstellen. Klinische technologie heb ik uiteindelijk ook nog afgerond.
Ik ben vernoemd naar … Ik heet eigenlijk Vũ Uyên Châu Nguyễn. [Lacht] Vũ is de familienaam van mijn moeder. Uyên Châu is mijn voornaam en mijn moeder vertelde me vroeger dat het kostbare parel of juweel betekent. Thuis noemen ze me Châu [spreek uit als ciao], maar toen ik in het Italiaanssprekende deel van Zwitserland stageliep tijdens mijn geneeskundestudie, zorgde mijn naam voor verwarring en zijn ze me Uyen gaan noemen. Nguyễn is de achternaam van mijn papa, een soort Janssen in het Vietnamees. Ik ben twee keer in Vietnam geweest. Ik spreek de taal niet zo goed, ik voel me daar anders, ik kan niet uitleggen hoe. Ik ben vooral Nederlands en dat is oké. Ik ben tevreden met wie ik ben.
Beste beslissing ooit? Om naar Maastricht te komen voor de AKO. Daar is alles begonnen. Ik ontmoette daar mijn mentor Frits Prinzen, fysioloog en professor Electro-Mechanics of the Heart, die mijn kwaliteiten zag. Dat was zo geweldig. Toen ik hem vervolgens vroeg of ik in de zomer tussen mijn eerste en tweede studiejaar bij hem stage zou kunnen lopen – ik wilde door, iets nuttigs doen in de vakantie – bracht hij me in contact met zijn goeie collega professor Angelo Auricchio, een cardioloog-elektrofysioloog in Zwitserland. Ik heb daar van natuurkundige Mark Potse leren werken met computermodellen en elektrische metingen van het hart. In zijn instituut werken ze samen met informatici en computermodelleurs, dat past bij mij. Ik heb er heel veel geleerd en Angelo vroeg me steeds om terug te komen, soms tussen coschappen door. Hij werd mijn promotor, net als Kevin Vernooy, hoogleraar in Maastricht en cardioloog-elektrofysioloog. Dat laatste is een superspecialisme. Ik ben daar net aan begonnen. Alles draait om hartritmestoornissen, hoe je die kunt behandelen. Met een pacemaker, ICD (Implanteerbare Cardioverter Defibrillator) of via het wegbranden van kleine plekjes in het hart (ablatie). Ik zou niets anders willen doen.
"Ik was een van de weinige Aziatische meisjes op mijn middelbare school"
Waar ergert jouw partner zich aan bij jou? Hij is in Vietnam geboren, als kind naar Nederland gekomen en acht jaar ouder. Zijn Vietnamese roots zijn misschien nog dieper waardoor zijn opvoedingsmethode strenger is dan de mijne, die is toch meer Nederlands. Hij zegt dat ik te soft ben voor de kinderen. Hij is elektrotechnisch ingenieur, gepromoveerd in de experimentele natuurkunde. Hij heeft altijd heel hard gewerkt, maar als hij nu thuiskomt van zijn werk, dan is hij klaar. Ik werk en studeer ’s avonds als de kinderen slapen vaak door en in het weekend. Hij accepteert dat, weet wat het betekent dat een paper af moet. Dat vind ik fijn.
Het is toeval dat ik voor een Vietnamese partner koos. Nee, niet helemaal. Ik dacht vroeger dat dat moest. Je voelt je toch anders, je ziet er anders uit, ik was een van de weinige Aziatische meisjes op mijn middelbare school. Ik dacht: als je partner ook anders is, Vietnamees dus, dan begrijp je elkaar beter. Nu denk ik daar anders over, ik ben inmiddels heel Nederlands en denk dat het niet uitmaakt wat je hebt gestudeerd, of waar je roots liggen. [Lacht] Maar het kan best zijn dat ik daar over tien jaar weer anders over denk.