Ik studeerde cultuur- en wetenschapsstudies met haar in de jaren negentig. Beiden kwamen we uit de regio, hadden niet de behoefte om boven de rivieren op kamers te gaan. Het klikte. Het moest zo zijn dat we in ons tweede jaar grote vraagtekens zetten bij de keuze voor deze opleiding. Veel filosofie, geschiedenis, theorie, analytisch, kritisch denken. Hoe leuk vonden we dat? En dan dé vraag: waar vinden we straks een baan? Overstappen naar een praktische sociaalpedagogische opleiding leek ons op een gegeven moment de beste oplossing. Toch gingen we door; je maakt af waar je aan begint.
Dit Limburgse duo liep vervolgens stage in Rotterdam, in een nieuw te bouwen museum over het menselijk lichaam en gezondheid. De entree zou iconisch worden: een kleurrijk vrouwenfiguur van dertig meter hoog van de Franse kunstenares Niki de Saint Phalle. Het museum is er nooit gekomen. Financiële problemen. En nee, daar hebben wij niets mee te maken gehad, want onze stagevergoeding was net genoeg om een gaar appartement te betalen. In Dordrecht nota bene. Of onze werkzaamheden van academisch niveau waren? Ik betwijfel het. Maar we waren heerlijk creatief bezig, we hadden het gezellig en onze stagebegeleiders waren tevreden. We verloren elkaar uit het oog na ons afstuderen. Zij ging de wereld van de boeken, kunst- en cultuursector in. Ik koos voor de journalistiek.
Een tijd geleden vernam ik dat ze erg ziek was. Een hersenkneuzing had haar hele leven overhoop gegooid. Een berichtje via Instagram was genoeg om elkaar weer te vinden, maar een fysieke ontmoeting kwam er niet van en zit er voorlopig ook niet in. Op LinkedIn kondigde ze onlangs het afscheid aan van haar ‘professionele’ bestaan. Ze schreef hoe ze als een “kluizenaar in stille afzondering” keer op keer ervaarde dat ze niet mee kon doen met de rest van de wereld, maar, zo positief als ze is, dat ze óók lichtpuntjes blijft zien.
Ik leunde achterover en dacht aan (allemaal) jonge vrouwen om mij heen die door een burn-out, long-covid, ernstige migraine of ME/chronisch vermoeidheidssyndroom leven als een kluizenaar. Ziek en gevangen in een lichaam dat niet in beweging wil komen. Die ook afscheid hebben moeten nemen van hun professionele bestaan en niks meer te zoeken hebben op LinkedIn. Niet geheel toevallig staan de media nu vol met stukken over ‘stille afgezonderden’ – afgelopen donderdag debatteerde de Tweede Kamer over post-covid en verlenging van specialistische zorg in Nederlandse expertisecentra (ook in Maastricht).
In een essay voor Volkskrant Magazine vroeg journaliste Lisanne van Sadelhoff, die ook ziek thuis kwam te zitten, zich af: Wie ben ik eigenlijk zonder werk? “Ik hield van mijn werk, maar mijn werk hield niet heel erg veel van mij toen ik het moeilijk had.”
Deze keer geen verhaal over keuzes, deadlines of spellingsfouten. Deze keer een redactioneel over het rauwe leven buiten de redactie, omdat we ook gewoon mensen zijn die allemaal wel een ‘stille afgezonderde’ kennen waar het te weinig over gaat.
De hoofdredacteur geeft een kijkje achter de schermen op de redactie