Wat mis je het meest van thuis? Het eten, vooral isombe – gestampte cassavebladeren die met pindakaas en andere groentes tot een stoofpot worden gekookt. Mijn familie: twee broers, een zus, nichtjes die ik ook als zussen beschouw. En natuurlijk mijn vrienden van de middelbare school, inmiddels wonen we verspreid over de hele wereld, niet alleen in andere landen, maar zelfs op andere continenten.
Wat vind je het fijnst aan op jezelf wonen? Mijn onafhankelijkheid. Thuis in Rwanda zat mijn moeder er bovenop. Ze is heel streng, ik moest altijd om zes uur ’s avonds thuis zijn! Nee, dat is niet normaal in Rwanda, mijn vrienden konden gewoon tot laat wegblijven. Ze wil ook dat we heel gezond eten, dat doe ik ook wel, maar soms heb ik een cheat meal.
Wat maakt je boos? Alles wat er aan de hand is in de wereld, alle conflicten. In Palestina, Congo, Soedan, Iran. Het lijkt alsof alles alleen maar slechter wordt, alsof alle vooruitgang die we hebben geboekt, bijvoorbeeld op het gebied van mensenrechten, rechten voor vrouwen, voor minderheden, teniet wordt gedaan.
"Mijn vader heeft ook een extraverte kant, die genen hebben mij overgeslagen"
Ik lijk op… qua uiterlijk vooral op mijn vader. Mensen vragen weleens voor de grap of ik zeker weet dat mijn moeder wel mijn moeder is, zo weinig lijk ik op haar. Qua innerlijk heb ik wat van beiden, maar toch het meeste van mijn vader, ik ben wat introverter net als hij. Al heeft hij ook een extraverte kant, die genen hebben mij overgeslagen en zijn volledig naar mijn zus gegaan.
Wat voor vriendin ben je? Ik trek vooral naar andere vrouwen, misschien omdat ik op een meisjeskostschool heb gezeten, maar ook omdat ik, toen ik opgroeide, altijd veel vrouwen om me heen heb gehad. Je kunt bij mij terecht met je problemen, dan ga ik samen met je proberen om het op te lossen. Maar als ik vind dat jij fout zat, dan zeg ik dat ook. Als je dat niet doet, dan ben je geen vriend, maar een kennis. Wie anders dan je vrienden zullen tegen je zeggen dat je je moet verontschuldigen?
Kleine gewoonte? YouTube-video’s kijken als ik me verveel of aan het koken ben. Of vlak voor het naar bed gaan, om de dag van me af te laten glijden. Ik kijk graag naar video-essays, over onderwerpen als overconsumptie, maar ook iets chills als iemand die de realityshow Love Island becommentarieert. Tijdens het eten kijk ik altijd een film of serie. Ik hou van films met goede vrouwelijke hoofdrollen. Soms kijk ik ook Afrikaanse films, maar vaak wordt daar de Nigeriaanse lingua franca gesproken [een gemeenschappelijke taal voor mensen met verschillende moedertalen] en die versta ik niet zo goed. Al word ik wel beter, omdat mijn beste vriendin uit Nigeria komt en die ook gebruikt.
"Mijn vader heeft mijn achternaam bedacht, hij vond dat ik mijn eigen persoon moest kunnen zijn"
Ik ben vernoemd naar… niemand. Mijn moeder en haar broer vonden allebei de naam Patience mooi en toen hebben ze afgesproken dat de eerste die een dochter kreeg haar zo mocht noemen. Mijn moeder heeft gewonnen. Mijn vader heeft mijn achternaam bedacht. In Rwanda hoef je je kind niet per se de familienaam te geven. Hij vond dat ik mijn eigen persoon moest kunnen zijn. ‘Mukundwa’ komt uit een Rwandees liedje dat hij mooi vindt, het betekent ‘geliefd’.
Hoe ga je om met tegenslag? Ik doe even een stapje terug, geef mezelf een dag rust voordat ik opnieuw naar een oplossing ga zoeken. En ik praat erover met anderen; daar heb ik een hiërarchie voor, haha. Bij kleine problemen vrienden, als het ingewikkelder ligt, mijn nichtje – zij kan uitstekend advocaat van de duivel spelen. En als het echt erg is, bel ik mijn moeder.
Als je op magische wijze één onrechtvaardigheid kunt oplossen, welke zou dat dan zijn? Ongelijkheid, ik denk dat veel andere problemen daaruit voortkomen. Als je dat oplost, zouden veel dingen op z’n plek vallen. En het raakt zoveel mensen – er is ongelijkheid op het gebied van gender, ras, economische status, noem maar op. De uitdrukking is ‘behandel een ander zoals je zelf behandeld wil worden’, maar eigenlijk is dat heel subjectief. Hoe ik behandeld wil worden, is misschien heel anders dan hoe een ander dat graag wil. Daarom zou ik zeggen: behandel iedereen zoals je vindt dat een mens behandeld moet worden. Je weet wel, met liefde.
"Ik moet mezelf nog beter leren kennen, wat mijn sterke en zwakke kanten zijn"
Laatste keer gehuild? Ongetwijfeld bij een film of serie, daar moet ik heel snel om huilen. O ja, het was tijdens een verdrietige scène in het laatste seizoen van Bridgerton.
Altijd in mijn koffer. Een boek en zonnebrandcrème. Ik lees graag biografieën of essay-achtige boeken van vrouwen die in het bedrijfsleven werken. Ter inspiratie, om te leren hoe je een verschil kunt maken. Ik lees ook graag over de menselijke psyche en geschiedenis.
Wat ik nog moet leren… Ik moet mezelf nog beter leren kennen, wat mijn sterke en zwakke kanten zijn. Ik denk dat ik dan ook andere mensen beter kan begrijpen. Ik doe veel aan zelfreflectie, ik gebruik een journal, waarin opdrachten staan zoals ‘doe een activiteit die het innerlijke kind in je naar boven haalt’. Ik merk al een verschil, ik kruip meer uit mijn schulp, ben minder introvert. En ik leer hier om alleen te zijn, op kostschool of in onze drukke familie was ik dat zelden.
Wat heb jij gedaan dat je toekomstige kinderen niet mogen? Ik geloof niet dat ik ooit iets heel ergs heb gedaan, daar krijg je de kans niet voor met zo’n strenge moeder. Ik zou vooral tegen ze willen zeggen: leef je leven, pak alle kansen, spreek je uit als dat nodig is en ben niet bang.