Vroegste jeugdherinnering? Tot mijn zevende was Hongarije nog communistisch, stond het onder invloed van de Sovjet-Unie. Ik zie nog de grote rode ster bovenop het parlementsgebouw voor me. Die zagen we als we in onze Trabant over de Donau richting het centrum van Boedapest reden. Nadat de Muur in 1989 viel, was die ster opeens weg. Mijn moeder zei dat we democratisch waren geworden. Pas een jaar later, tijdens de eerste verkiezingen, begon ik te begrijpen wat dat betekende. Borden met politieke slogans langs de weg: dat was compleet nieuw en voelde bizar. Mensen in onze straat plakten op hun raam op wie ze gestemd hadden. In het huidige Hongarije is dat wel anders.
Ik kijk met spanning naar de Hongaarse verkiezingen. Nou, ik ben vooral hoopvol. Toen Orbán aan de macht kwam in 2010, zei ik tegen vrienden: hij blijft zeker 15 tot 20 jaar zitten. En inderdaad, dit is de eerste keer dat het erop lijkt dat hij en zijn partij Fidesz de oppositie niet meer kunnen afstoppen. Al is dat ook eng: de vrees bestaat dat ze zullen sjoemelen met de uitslag of de macht niet willen overdragen bij verlies. Tegelijkertijd merk je dat mensen niet meer bang zijn om kritiek te uiten op de regering. Er is veel schade aangericht aan instituties, de vrije pers, kunst en cultuur. Mensen zijn uitgeput, zien dat de regering hun problemen niet kan oplossen. Ik hoop dat we dit keer een goed voorbeeld kunnen vormen, door te laten zien dat je als land ook weer kan wegsturen van een autoritair, extreemrechts bewind.
"Mijn ouders hoopten dat ik proftennisser zou worden en niet de academische wereld in zou gaan"
Onvergetelijk sportmoment? In 2002 keek ik de finale van de Davis Cup tussen Rusland en Frankrijk op tv. Dat was heel grappig, ik kende meerdere tennissers vrij goed omdat ik vroeger tegen ze speelde. Als jeugdspeler ben ik nationaal kampioen geweest. Mijn ouders hoopten dat ik prof zou worden en niet de academische wereld in zou gaan. Terwijl ze daar zelf wel allebei in werkten. Mijn vader promoveerde als econoom, mijn moeder werkte aan een prestigieus onderzoeksinstituut. Desondanks verdienden ze niet veel. Ze hoopten dat ik dat als topsporter kon doorbreken. Maar ondanks mijn goede techniek was ik niet heel krachtig, en bovendien raakte ik rond mijn zestiende geblesseerd. Ik kreeg interesse in boeken, filosofie. Tot mijn eigen verbazing kreeg ik een studiebeurs voor het University College in Utrecht. Dat hadden mijn ouders nooit zelf kunnen betalen. Toen hadden ze vrede met mijn academische pad.
Dit doe ik om stoom af te blazen. Ik sport nog steeds veel, probeer elke dag een half uur tot één uur hard te lopen. Liefst midden op de dag, zodat ik daarna weer met een frisse blik aan de slag kan. Dat is ook nodig. We staan constant ‘aan’, je krijgt de hele dag mailtjes en berichtjes, lesgeven is erg intensief. Je moet een moment hebben waarop je helemaal terug naar de basis gaat. Overigens loop ik niet rustig, ik probeer echt hard te gaan. Ondanks mijn leeftijd ben ik nu sneller dan ooit.
"Tijdens mijn jeugd liep zowat iedereen met een trauma rond, alleen sprak niemand erover"
Favoriete band? Als tiener was dat The Cure. Die waren toen heel populair in Hongarije. De depressieve, donkere muziek paste goed bij de economisch zware tijd na de val van de Sovjets. Ze bestaan nog steeds, staan deze zomer op Rock Werchter, uit nostalgie heb ik tickets gekocht.
Geschiedenis heeft mij altijd gefascineerd. Tijdens mijn jeugd liep zowat iedereen in Hongarije met een trauma rond. Uit de Eerste Wereldoorlog, de Tweede, de Sovjettijd… De een was vervolgd, bij de ander was een familielid vermoord. Alleen sprak niemand erover. Ook mijn opa’s niet. Terwijl de één een Sovjetkamp had overleefd en de ander onder dwang zijn landbouwgrond had moeten afstaan aan de communisten. Hun levens zijn er enorm door gevormd. Ik wilde deze taboes doorbreken, door erover te praten en schrijven. Ik denk dat het mijn fascinatie voor recente geschiedenis verklaart.
Het lastigste aan opvoeden is… dat kinderen zo snel veranderen. Soms denk je dat je ze eindelijk goed kent, maar het jaar erna zijn ze weer anders. Bij mijn zoon vond ik dat vrij heftig. De eerste jaren waren sowieso heel intensief. Mijn vrouw en ik hebben allebei een drukke baan en er waren geen grootouders die konden oppassen. Daarom hebben we ook zo lang gewacht met de tweede, maar het moest nu wel echt gebeuren, anders was het te laat. Gelukkig weet ik nu beter wat gaat komen. Tegelijkertijd verandert mijn zoon langzaam in een puber. De wereld is nu zo anders, door het internet weet hij op zijn tiende nu al meer dan ik op mijn vijftiende. Ik vind het leuk om samen dingen te doen, zodat hij ook nog van zijn kamer komt. Ik ben vrij flexibel en liberaal, misschien soms wat té. Mijn vrouw is gelukkig strenger.
"Ik ben best bekend in Hongarije, maar als je écht een verschil wilt maken, moet je er eigenlijk wonen"
Grote droom? Als ik heel rijk was, zou ik een boekwinkel in Brussel openen. Een soort Europese versie van Politics and Prose in Washington D.C. Die bezocht ik constant toen ik daar een jaar woonde als fellow. Er zijn dagelijks boekpresentaties, mensen komen er samen om nieuwe ideeën op te doen. Het is belangrijk om zo’n plek te hebben dicht bij het centrum van de macht. Om kritische, intellectuele discussies te verbinden met de politiek.
Mijn toekomst ligt in… Dat is wel een dilemma. Verhuis ik ooit terug naar Hongarije? Zeker niet zolang Orbán er zit. Het is lastig om in te schatten hoe gevaarlijk dat zou zijn. Er is weleens een publieke campagne tegen mij gevoerd. Tegelijkertijd wil ik ook een tegengeluid laten horen. Dat doe ik nu op afstand. Ik ben best bekend in Hongarije, mijn boeken verkopen er goed en ik verschijn regelmatig in onafhankelijke media. Maar als je écht een verschil wilt maken, moet je er eigenlijk wonen. Alleen wil ik ook mijn leven hier niet achterlaten: mijn huis is fijn, mijn kinderen groeien hier op. Tegelijkertijd heb ik altijd gedacht dat ik ooit nog eens naar Italië zou verhuizen, ik pas heel goed in die cultuur. Ik ben inmiddels een veertiger, op een gegeven moment moet ik toch de knoop doorhakken.