Zes op de tien hoger onderwijsstudenten in Nederland voelen zich regelmatig eenzaam, waarbij een op de vier kampt met ernstige eenzaamheid, blijkt uit een onderzoek van het Nederlandse Trimbos-instituut voor Geestelijke Gezondheid uit 2025. Uit jaarlijks onderzoek van de Hogeschool InHolland blijkt dat studenten die op kamers zitten vaker last hebben van angst, eenzaamheid en symptomen van depressie - en dit geldt met name voor studenten die alleen wonen, zonder huisgenoten. Zij vinden het vaak moeilijker om een sociaal netwerk op te bouwen in hun nieuwe omgeving. Volksgezondheidsinstanties luiden de alarmklok over deze groeiende 'epidemie', die vaak leidt tot studievertraging en studie-uitval. Wat voor invloed heeft eenzaamheid op studenten in Maastricht? Observant sprak er met achttien, verspreid over vier studentencomplexen.
Snakken naar contact
In haar tweede jaar stopte Veronica haar agenda vol met sociale activiteiten om zo de eenzaamheid tegen te gaan: gemeenschappelijke diners bij Kaleido, zondagse gezelligheid bij de christelijke studentenvereniging, gezamenlijke studeersessies in de bibliotheek. “Ik kon het gewoon niet meer verdragen om alleen te zijn”, vertelt ze. “Ik snakte zo naar contact.”
De indeling van het complex The Plaza is gericht op privacy en efficiëntie: iedereen heeft een eigen keuken en badkamer. Alleen de was wordt in een gemeenschappelijke ruimte gedaan. Daar kun je een buur tegenkomen – maar zelfs dan gaat het zelden verder dan een kort praatje. Op een dag vroeg een meisje, wiens naam Veronica niet herkende, om een ei in de WhatsApp-groep van het complex – een chat in het leven geroepen door de beheerders om studenten met elkaar in contact te brengen, maar die zelden wordt gebruikt. Toen Veronica aanbood het meisje te helpen, ontdekte ze dat ze pal naast elkaar woonden. “We hadden elkaar in het jaar dat we daar woonden nog nooit gezien.”
The Plaza in Randwyck
Alleen wonen
Veronica is niet de enige die worstelde met het gevoel van eenzaamheid in een kleine studio. Negen van de achttien studenten met wie Observant sprak, herkennen het. Ze hebben allemaal één ding gemeen: ze wonen alleen en kennen hun buren niet of nauwelijks.
Het is al na de middag als Mila (21, Bulgaars) naar de wasruimte loopt om haar schone kleren op te halen. Zoals altijd is het er leeg. Ze komt hier zelden iemand tegen, vertelt ze. De eenzaamheid drong zich pas aan haar op toen de opwinding van het op zichzelf wonen was weggeëbd. Na een levenlang een kamer delen met haar broers en zussen, was ze dolgelukkig dat ze eindelijk haar eigen ruimte had. “Eindelijk vrijheid, dacht ik in het begin. Daarna werd het heel stil, en begon ik te verlangen naar mensen om me heen.” Gelukkig vond ze al snel heel goede vrienden buiten The Plaza, door haar studie Computer Science, en heeft ze nu een bloeiend sociaal leven.
StuNest en The Social Hub
Terwijl je in The Plaza gemakkelijk een jaar kunt doorbrengen zonder ook maar één keer een praatje te maken met je buurman of -vrouw, is de sfeer in StuNest (tegenover het MECC) en The Social Hub (in het Sphinxkwartier) totaal anders. De gemeenschappelijke ruimtes – speelhal, een fitnessruimte en een studieruimte – zitten daar altijd vol, en je komt gegarandeerd iemand tegen als je thuiskomt.
Op een koude winterdag zitten drie jonge vrouwen op een bankje buiten StuNest te kletsen. Ze zijn aan het roken, onverstoorbaar, ook al staat er een bijtende wind. Op de ‘rokersbank’, zoals ze die noemen, ontmoette Emma (20, Hongaars), studente Europees recht, voor het eerst haar vriendinnen Tina (19) en Sima (19), twee Palestijnse studentes die nu in hun tweede jaar Business Analytics zitten. “Stoppen met roken is ondenkbaar”, leggen ze uit. “Dan geef je in feite je sociale leven op.”
StuNest in Randwyck
Voor Emma was de verhuizing naar StuNest een verademing na een moeilijk eerste jaar, toen ze niet op tijd woonruimte kon vinden en uiteindelijk aan de andere kant van de grens, in het Belgische Veldwezelt, terechtkwam. “Het was een vreselijk tijd. Het huis en de huisbaas waren verschrikkelijk.” Geluk bij een ongeluk: zij en haar huisgenoten werden hechter dan ooit, en in hun tweede jaar zijn ze met z’n drieën verhuisd naar aan elkaar grenzende studio’s in StuNest, waar ze dus Tina en Sima tegenkwam. Tina, die in haar eerste jaar in The Plaza woonde, begrijpt wat Veronica op die plek doormaakte. Het is daar veel eenzamer. Dat komt vooral, denkt ze, doordat er maar één gemeenschappelijke ruimte is voor acht gebouwen: voor studenten in de andere zeven is de drempel hoog om er naartoe te gaan.
Raegan (21, Duits) komt bij de anderen op het rookbankje zitten en sluit zich aan bij het gesprek. “Eenzaamheid? Hoeveel tijd heb je?” Drie jaar woonde de student alleen in België, drie jaar in een soort isolement. “Ik was uitgeput. Op een dag drong het tot me door: zo kan het niet doorgaan. Ik ben de enige die dingen kan veranderen.” De verhuizing een paar maanden geleden naar StuNest heeft veel geholpen, net als het recente lidmaatschap van een Spaanse band, “hoewel ik de taal niet spreek en geen enkel instrument bespeel”.
In hetzelfde schuitje
Vooral de internationale studenten met wie Observant sprak, zijn hard getroffen door eenzaamheid – met name toen ze net in Maastricht aankwamen. Ze herinneren zich hoe moeilijk het was: voor het eerst op zichzelf wonen, in een vreemd land waar ze de taal (nog) niet spreken, en niet even een paar dagen naar huis kunnen als de stress te veel wordt. Maar Angel (18, Europees recht), die in september vanuit Spanje naar Maastricht verhuisde en in The Social Hub woont, beschouwt het ook als een kans. Heimwee was voor hem juist de reden om nog beter op zoek te gaan naar vriendschappen. “We zijn allemaal nieuw, hebben allemaal de behoefte om te socializen, we zitten in hetzelfde schuitje.” Hij merkt dan ook een groot verschil met de Belgische of Franse studenten, die in het weekend wel even naar huis kunnen – en dat meestal ook doen. Hierdoor is de interactie tussen hen en anderen in The Social Hub vaak minder intensief.
The Social Hub in het Sphinxkwartier
Privacy en netheid
Als het door alleen wonen moeilijker is om vrienden te maken, waarom kiezen dan zoveel studenten voor een studio? Voor velen draait het om privacy en netheid. Ariana (21, Bulgaars) had graag een appartement met andere studenten gedeeld toen ze voor het eerst naar Maastricht kwam, maar niet zonder een eigen badkamer, dat was een must. In september, het onderwijs stond op het punt te beginnen, had ze nog steeds geen kamer. Dus toen de zoon van een kennis de studio’s in een van de XIOR-studentenresidenties aanraadde, twijfelde ze geen moment. Maar met de kennis en ervaring van nu, zou ze voor huisgenoten kiezen – het isolement dat ze voelde, was die extra privacy niet waard.
Hetzelfde geldt voor Lhiva (18, Frans). Zij betaalt € 1800 per maand voor haar studio in The Social Hub met een eigen keuken en badkamer. Voor een lager bedrag (€ 1200-€ 1500) kun je nog steeds een eigen badkamer krijgen, maar moet je de keuken delen met tien anderen. Voordat ze aan haar bachelor Global Studies begon, kwam Lhiva naar Maastricht om een kijkje te nemen in The Social Hub. De schimmel in de gedeelde keukens schrok haar destijds zo af dat ze voor de duurdere privéstudio koos. Al snel besefte ze wat ze miste: degenen die een keuken deelden, gingen duidelijk veel meer met elkaar om. De gedeelde verdiepingen zijn levendiger, met bijna dagelijks keukenfeestjes, gezamenlijke maaltijden en een mix van nationaliteiten. “Je kunt nog steeds je eigen gemeenschap vinden”, zegt ze, “maar het kost meer moeite en geduld als je alleen woont.”
Nederlandse studentenhuizen
Een goede remedie tegen eenzaamheid is het traditionele studentenhuis. Veel Nederlandse studenten wonen er, en Sara is een van hen. Ze is 21, vierdejaars geneeskunde, en woont samen met tien andere studenten in een groot huis in Wyck. Alleen wonen was nooit een optie; als zelfverklaard sociaal dier weet ze dat de eenzaamheid haar te veel zou worden. Haar huis staat in schril contrast met de lege gemeenschappelijke ruimte van The Plaza — hier is het altijd levendig met gezellige brunches, groepsportsessies en feestjes. Het enige nadeel? “Soms is de sfeer te sociaal en wil je je gewoon even terugtrekken.” En ondanks hun beste bedoelingen is het schoonmaakrooster nog steeds 'werk in uitvoering'. Toch weegt voor Sara de gezelligheid van het samenwonen met haar beste vrienden ruimschoots op tegen de af en toe heersende chaos en rommel.
XIOR-complex Bonnefantencollege Tongerseweg
Keija, een 27-jarige uitwisselingsstudente uit China, voelt zich ook zelden eenzaam – maar om andere redenen. Ze woont alleen in een rustige gang van het voormalige Bonnefantencollege aan de Tongerseweg, een van de drie residenties in Maastricht die worden beheerd door XIOR Student Housing. Het gebouw voelt griezelig stil aan, het is moeilijk voor te stellen dat er honderden studenten wonen. Maar Keija houdt van de “vredige sfeer” en zou die niet willen inruilen voor een meer sociale omgeving. “Ik breng veel tijd alleen door, maar dat vind ik niet erg.” Integendeel: ze zou het ongemakkelijk vinden om met haar buren om te gaan. “Ik zou het vreemd vinden als iemand bij mij aan de deur zou kloppen. Misschien komt dat doordat Chinezen wat introverter zijn.”
Comfortzone
Hoe ga je eenzaamheid tegen? De studenten benadrukken het allemaal: kom uit je comfortzone. Onderschat het belang van je eerste jaar niet bij het maken van vrienden: die eerste maanden, wanneer iedereen nieuw is, zijn ideaal om nieuwe dingen te proberen, omdat je niets te verliezen hebt. “Mensen zullen zich die ongemakkelijke momenten niet herinneren – en als ze dat wel doen, kun je er later gewoon om lachen.” En na die eerste ontmoetingen spoort eerstejaarsstudente Jimena (Spaans, Europees recht) studenten aan om open te blijven staan en zich niet af te sluiten voor nieuwe contacten. Maandenlang had ze moeite om studievrienden te maken – iets wat ze deels wijt aan het pgo-systeem (probleemgestuurd onderwijs) in Maastricht, waarbij je door de voortdurend wisselende werkgroepen weinig tijd hebt om medestudenten te leren kennen. Totdat ze op een dag een nieuwe vriendin ontmoette in de studieruimte van The Social Hub, en daarna nog een – er volgde een kettingreactie en uiteindelijk werd contact zoeken een gewoonte.
Een andere studente van XIOR geeft een ander advies: maak je niet te druk om cijfers. Ze begon met de studie Europees recht, maar voelde zich zo gestrest over het bindend studieadvies dat ze al haar tijd aan studeren besteedde. “Ik was niet bezig met sociale contacten en maakte geen vrienden.” Achteraf gezien had ze graag wat meer ontspanning gehad en minstens één of twee dagen per week gereserveerd om eropuit te gaan en mensen te ontmoeten. “Je sociale welzijn is net zo belangrijk als de rest.”
Nora Grolig