Van der Lugt, hoofddocent aan de faculteit psychologie en neurowetenschappen, studeerde eind jaren tachtig informatica aan de Universiteit Twente. “Ik dacht dat ik met deze studie snel rijk zou kunnen worden én ik was goed in wiskunde. Het draaide echter uit op een bittere teleurstelling omdat de inhoud me niet boeide. Ik heb een filosofische predispositie, de neiging om te denken over het denken. Daarom koos ik na mijn propedeuse voor het doctoraal programma wijsbegeerte van wetenschap, techniek en samenleving. Dit programma werd aangeboden voor ingenieurs in opleiding die de wetenschappelijke reflectie misten.”
Door de filosoof en wiskundige Fleischhacker, bij wie hij drie vakken volgde, heeft hij zijn studie toch afgerond. Van der Lugt: “Hij was in staat om droge stof tot leven te brengen. Dat deed hij onder andere door mooie, alledaagse voorbeelden te gebruiken en door met een bombastische stem gedichten voor te dragen tijdens zijn colleges. Louk was een ontzettend slimme, mooie filosoof. Een mondeling examen bij hem was een avontuur op zich. Je ging met een groot denker in de ring. Hij rookte dan een pijp, dat kon nog in die tijd. Ik zie hem zo voor me, zijn pijp in zijn rechterhand, een baardje en dan die prachtige, diepe stem.”
Behalve voor inspiratie zorgde Fleischhacker ook voor faalangst. Van der Lugt: “Ik had het gevoel dat ik continu op mijn tenen liep. Mijn denken bereikte de grens van wat ik zelf kon bevatten. ‘Waarover men niet spreken kan, daarover moet men zwijgen,’ zei de filosoof Wittgenstein. Nou, dat idee. Bang om hem en mezelf teleur te stellen, koos ik voor een andere docent als begeleider bij mijn afstudeeronderzoek.”
Ze hielden wel contact. “Af en toe stuurde ik hem een e-mail, zoals toen hij de onderwijsprijs won. Ook toen ik het vak Kritisch denken ging geven aan deze faculteit, een direct gevolg van zijn lessen, heb ik contact met hem gezocht. Ik vroeg hem of ik delen van zijn lesmateriaal mocht gebruiken en heb hem toen ook laten weten dat hij met zijn colleges bij mij het licht heeft aangedaan. Dat ik door hem wist waarom ik op een universiteit zat.”
In 2006 is Fleischhacker overleden. “Ik hoorde het van een studiegenoot die het in de krant had gelezen.” Van der Lugt staat op en kruipt achter zijn computer om het overlijdensbericht op te zoeken. Hij stuit op zijn openingscollege van het vak dat hij doceert en opent de tweede dia getiteld in memoriam. Een foto van Fleischhacker in de linker bovenhoek, in het midden zijn naam en de jaartallen 1937 – 2006 en onderaan de woorden ‘als wij zijn, is de dood niet; als de dood is, zijn wij niet’.
“Ik draag mijn inleidend college altijd aan hem op. Ik heb zelfs een teddybeer naar hem vernoemd. Die beer heb ik, in mijn studententijd, gevonden langs de snelweg van Praag naar huis. Vies, oud en versleten, maar ik moest en zou ‘m meenemen. Hij heeft lang bovenop de kast in mijn woonkamer gezeten. Nu zit hij in de garage en steeds als ik daar binnenloop kijk ik naar hem en zeg ik: ‘Ha, Louk.’”
Ingrid Candel