Wat is Brains Unlimited?
De naam is verzonnen door projectleider Willem Mattens, enige jaren geleden al. De Nederlandse versie luidt ‘ongebreideld brein’. Beide versies zijn gedeponeerd.
Het gaat om een technologisch hoogstandje, drie scanners die met magnetische resonantie het lichaam tot in het kleinste detail in beeld kunnen brengen: Magnetic Resonance Imaging, MRI. Ofschoon de apparatuur in Maastricht vooral voor hersenonderzoek zal worden gebruikt is dat niet de enige functie: het gehele menselijk lichaam kan gescand worden. De kracht van de magnetische velden wordt uitgedrukt in Tesla. Er komt een 3 Tesla machine ter vervanging van de huidige, die in 2005 in gebruik werd genomen en die over ongeveer twee jaar door Siemens wordt teruggehaald. Die scanner is inmiddels afgeschreven. 3 T maakt grovere beelden (niet kleiner dan twee millimeter) dan de hoogveld magneten van de 7 T en vooral de 9.4 T. Met die laatste kan tot kleiner dan een millimeter worden gescand. In combinatie zijn de drie scanners tot meer in staat dan afzonderlijk. Er staan op dit moment nog maar drie 9.4 T machines elders in de wereld.
Voor de scanners moet een speciale bunker worden gebouwd omdat grote, bewegende metalen voorwerpen zoals langsrijdende treinen en auto’s de metingen kunnen verstoren. Siemens levert alles, inclusief de bunker. Het complex omvat verder kantoor- en laboratoriumruimte voor de groep van cognitieve neurowetenschappers rond prof. Rainer Goebel. En er komt ruimte voor commerciële spin-off bedrijfjes in een zogenoemde Incubator, letterlijk een broedplaats of couveuse. Een datum voor de opening van het gebouw is al geprikt: 6 juli 2012. De levering van de 9.4 Tesla duurt dan waarschijnlijk nog een jaar.
Wie betaalt wat?
De UM investeert 26 miljoen in het complex, dat in totaal 45 miljoen kost. Europa neemt 6,5 miljoen voor haar rekening (EFRO), de Provincie Limburg 10, de gemeente Maastricht 1,5 miljoen. Van die 26 miljoen van de UM gaat bijna 8 miljoen naar de nieuwe huisvesting van de neurowetenschappers rond Goebel c.s. Dat moet de psychologische faculteit gaan betalen, die op termijn het huurpand aan de Universiteitssingel 5 weer kan afstoten. Het aantal facultaire vierkante meters blijft gelijk. Iets meer dan 2,5 miljoen gaat naar de Incubator, 16 is voor het MRI-lab.
Moet de rest van de UM bloeden voor deze mega-investering? Ruud Bollen, financieel directeur van de UM: “We halen het uit onze liquide positie, zeg maar het geld dat op de bank staat. Daarmee doen we de voorfinanciering. Pas later doen we misschien een beroep op de kapitaalmarkt, maar dan in een groter verband van meer investeringen. Het blijft buiten de UM-exploitatie, onderwijs en onderzoek worden niet aangetast. Brains wordt een BV, de UM leent hun het geld, zij betalen rente en aflossing.”
Dezelfde vraag klonk vorige week in de universiteitsraad: moet de UM bloeden? “Zeker niet”, zei bestuursvoorzitter Ritzen daar, “het is zelf-financierend”. Maar het college van bestuur erkent wel dat het een riskant project is. Ritzen: “We hebben een worst case scenario, exit-opties, van alles. We doen niet zomaar wat.”
Zijn medecollegelid André Postema zei een week eerder tegen een U-raadscommissie: “De levensvatbaarheid hangt mede af van het gebruik van de scanners. In het businessmodel zijn we bewust uitgegaan van 200 werkdagen van 8 uur, dat is dus aan de lage kant. De helft van die capaciteit zal door de faculteiten psychologie en HML worden benut. De andere helft moeten we uit de markt halen, dat is gissen. Zeker met de 9.4 is nauwelijks ervaring. Grote farmaceutische bedrijven hebben wel interesse maar er zijn geen toezeggingen. Mochten we toch ernstig verlies lijden, dan zal dat de facultaire budgetten niet treffen. De UM kan het dragen.”