Op 30 december 2019 stelden twee VVD-Kamerleden, Dennis Wiersma en Chantal Nijkerken-de Haan, al kritische vragen over de aanval aan de minister van Onderwijs: wat is er precies gebeurd op 24 december, zijn de wetenschappelijke data veilig, hoe zit het met de documenten van studenten? Deze week kregen de twee voldoende steun in de Tweede Kamer voor een openbaar debat. Precies op het moment dat de politie naar buiten komt met de misdaadcijfers van 2019. Daaruit blijkt dat cybercrime, zoals aanvallen met ransomware (gijzelfsoftware) sterk is toegenomen in 2019: 64 procent meer.
De UM zelf liet eerder al weten dat ze op 5 februari (en niet 6 februari zoals in eerste instantie was gemeld door het college van bestuur) tijdens een openbare bijeenkomst de bevindingen zal presenteren uit het nog lopende onderzoek naar de hack. Bovendien zal de universiteit dan antwoord geven op (bijna) alle vragen. In ieder geval ook op de vraag of (die in feite al geen vraag meer is), en zo ja hoeveel losgeld er is betaald.
De vorm waarin de bijeenkomst wordt gegoten, is op dit moment nog niet duidelijk. Wat wel al helder is: ook mensen van buiten voor wie de bevindingen van belang zijn, zijn welkom, net als de pers.
Wat houdt ‘openheid van zaken’ precies in? Fons Elbersen, interim woordvoerder: “Wij streven naar maximale transparantie, we willen onze ervaringen met anderen delen zodat we hieruit allemaal lessen kunnen leren. Maar we gaan geen bedrijfsgevoelige informatie naar buiten brengen die nieuwe hackers in de kaart kan spelen of anderszins de belangen van onze studenten en medewerkers kan schaden.”
Inmiddels blijkt uit reacties (naar beneden scrollen) op de site van Observant dat niet iedereen het eens is met het beeld dat collegevoorzitter Martin Paul schetste tijdens de nieuwjaarsborrel: dat de UM een grote familie is die er in tijden van crisis gezamenlijk de schouders onder zet.
Twee stafleden - een anoniem (“om mijn baan te behouden”), een met naam, beiden uit de ICT-hoek - zijn zeer kritisch. Waarom zette ‘iedereen de schouders eronder’ toen de aanval een feit was? “We hadden geen keus”, schrijft de een, “zeg je nee, dan sta je op straat.” En: “We zijn allemaal betrokken omdat wij niet de dupe van dit falend beleid willen worden.” Even verder: “De hele kerstvakantie naar de kloten door dit falend CvB en thuis flinke spanningen.” De anonieme schrijver heeft geen goed woord over voor het betalen van losgeld, dat is “geen overwinning maar diep verlies.” Waar waren de back-ups, vraagt hij zich af. Dan was betalen niet nodig geweest.