Stellige nuance

Een tweet gaat soms sneller dan een scheet, en die snelheid vermorzelt niet zelden de nuance

28-04-2021

Toen ik mijn huidige vrouw leerde kennen was de grote dreiging van milleniumbug net voorbij en Bart Spring in ’t Veld was als winnaar uit het eerste Big Brother huis gesprongen. Ongekend was het destijds; maandenlang kijken naar mensen die de hele dag door nauwlettend werden gevolgd door camera’s. 

Mijn vrouw en haar zus leverden destijds vanaf de bank heerlijk commentaar op tv-programma’s. Buiten de hond – en ik soms – had niemand daar echter last van. En er was al zeker niemand om hen tegen te spreken, want ze waren het altijd eens. Tegenwoordig ligt dat toch wel anders. Een tweet gaat soms sneller dan een scheet, en die snelheid vermorzelt niet zelden de nuance. De onderwerpen en gasten aan talkshowtafels worden van alle kanten bestookt op sociale media. En niet alleen door trollen met namen als radijs7492, maar ook door bekende en minder bekende Nederlanders. Liefst in 140 tekens en zo stellig mogelijk. 

Ook wetenschappers worden steeds vaker geconfronteerd met de zucht naar snelheid van de media. Vijf jaar geleden moesten we bij een afgeronde wetenschappelijke studie soms een half jaar wachten voordat het internationale tijdschrift het artikel officieel publiceerde. Dan kon je daarna eindelijk de wereld over je bevindingen vertellen, misschien zelfs met een persbericht. Nu publiceren sommige tijdschriften de geaccepeerde artikelen direct online. Op ‘pre-print servers’ kun je zelfs je voorlopige artikel al posten voordat er peer-review door internationale collegae is gedaan. Niet zelden wordt dat laatste in de media vergeten. 

Soms gaat het er nog gekker aan toe. Zo werd ik al meerdere malen door journalisten gebeld om mijn mening te peilen over mogelijke uitkomsten van een studie die nog niet afgerond was. Alsof je de recensie van de hele Harry Potter reeks moet geven door alleen een vluchtige blik op de fundering van Zweinstein te werpen. 

Sociale media hebben ook voordelen als wetenschapper. Door je gepubliceerde bevindingen te delen bereik je een groot publiek en krijg je gratis Big Brother-commentaar van velen. Een stellige mening geeft overigens een grotere kans op een plek aan een talkshowtafel dan een genuanceerde duiding. Kies dat laatste als academicus. Geeft ook meer tijd om thuis Harry Potter voor te lezen. 

Jochen Cals is huisarts in Sittard en hoogleraar huisartsgeneeskunde

Stellige nuance
Jochen Cals