Hoe een discussie zo kon ontsporen

Hoe een discussie zo kon ontsporen

De DDos-aanval die onze website rond 12 januari trof, had maar één doel: Observant de mond snoeren

15-03-2022

Het was dus geen toevalstreffer. De DDos-aanval die onze website rond 12 januari trof, had maar één doel: Observant de mond snoeren. In een mail afkomstig van de cybercriminelen verklaart men dat de aanval een reactie is op publicaties - rond het thema menstruatie en gender - die in hun ogen “transfoob” en “racistisch” zijn. Mocht Observant, dat “een podium is geworden voor extreemrechts”, aldus de mailschrijver(s), opnieuw dit soort teksten publiceren, dan volgt een nieuwe aanval op de website.

Tegelijkertijd is een groep van tien anonieme UM-studenten half januari een actie tegen Observant begonnen vanwege “discriminerend taalgebruik”. Dit onder de naam Periods have no Gender. Ze uiten hun ongenoegen op sociale media en via posters die her en der in de stad zijn aangeplakt en maken er een sport van om teksten die hun niet bevallen slecht te lezen en te verhaspelen. Deze groep ontvangt op hetzelfde moment als de redactie ook de mail van de cybercriminelen en zet die op Instagram. Het is “het beste wat ons sinds lang is overkomen”, luidt de boodschap die eronder staat.

Ontsporen

Hoe heeft deze discussie zo kunnen ontsporen? En wat was ons aandeel in het geheel? Het begon allemaal met een bericht over het initiatief van Feminists of Maastricht om gratis menstruatieartikelen in de wc’s van de UM neer te leggen. Observant schreef daarin dat het bedoeld was voor “vrouwen die niet genoeg geld hebben om maandverband en tampons te kopen”. Na plaatsing vroeg FOM per mail aan de betrokken redacteur om het woord ‘vrouwen’ te vervangen door ‘mensen’. Dit verzoek werd niet gehonoreerd, waarna zich een mailwisseling ontspon die eindigde met een mail van de redacteur waarin deze onderscheid maakt tussen emotie (gender) en wetenschap (geslacht). Een ongelukkige mail, vindt ook de betrokken redacteur achteraf, die niet de visie van de redactie weergeeft – genderdiversiteit is een feit, daar zetten wij, anders dan FOM c.s. ons verwijt, geen vraagtekens bij.

Vrouwen

Waarom houdt Observant het niettemin bij vrouwen menstrueren? De naamgevingskwestie - wanneer gebruik je man, vrouw, mens, of een andere term? - is volop onderwerp van discussie en nog lang niet uitgekristalliseerd. Kijk alleen naar een recent artikel in NRC over menstruatiebroekjes of een reportage op het NOS Journaal over menstruatieverlof voor vrouwen in Spanje. Op beide plaatsen wordt uitsluitend gesproken over vrouwen. Wij lopen in deze discussie niet voorop en houden het dus voorlopig bij de ‘ouderwetse’ termen. Bij een persoonlijk interview passen we desgewenst de voornaamwoorden aan: als de geïnterviewde zichzelf niet herkent in hij of zij, maar wel in het genderneutrale ‘hen’ dan volgen we die voorkeur en schrijven we hen.

Kwaad bloed

Maar goed: de mail van de journalist heeft kwaad bloed gezet bij FOM. Er komt een mail binnen die agressief van toon is en waarin men aankondigt dat, nu Observant geen gehoor geeft aan de eisen van FOM, deze zich genoodzaakt ziet haar “gemeenschap te mobiliseren”. We zijn wel wat gewend als redactie, maar serieus: nooit in de geschiedenis van Observant was de toon zo giftig. We nodigen FOM per mail tot twee keer toe uit om een brief te schrijven met hun standpunten, en wijzen er tegelijkertijd op dat hun dreigement een aanval is op de persvrijheid. Na de tweede mail van FOM - de bedreiging hield aan - hebben we ter redactie overwogen om de angel eruit te trekken en tussen haakjes te vermelden dat ‘FOM liever van mensen spreekt’. We hebben dat uiteindelijk niet gedaan. Waarom niet? We wilden agressieve taal en dreigementen niet belonen.

In het ‘redactioneel’ (waar ik als hoofdredacteur wekelijks vertel over het reilen en zeilen binnen de redactie) van begin december staat deze bedreiging van de persvrijheid centraal. Er verschijnen vervolgens tal van veelal verontwaardigde reacties onder dat stuk - bijna allemaal pro-FOM - en uiteindelijk ook een brief van FOM. In mijn persoonlijke mailbox vallen juist steunbetuigingen aan adres van Observant binnen, alle van medewerkers die niet met naam en toenaam in de krant willen, uit angst voor represailles.

DDos-aanval

Op maandag 10 januari plaatsen we twee opinieartikelen, een van een student in transitie van vrouw naar man, een van een anonieme, naar eigen zeggen “genderkritische”, medewerker die schrijft waarom zij anoniem wil blijven: inderdaad uit angst voor represailles. Dat laatste artikel is de spreekwoordelijke druppel voor de cybercriminelen: hoe haalde Observant het in het hoofd een dergelijke bijdrage te plaatsen! De DDos-aanval wordt ingezet. Die ontdekken we rond 12 januari waarvan we, nadat de daders zich per mail hebben gemeld, aangifte doen bij de politie. Die laat weten dat de DDos-aanval bijna honderd procent zeker is gekocht.

Die DDos-aanval is met gejuich onthaald door de tien anonieme studenten van Periods have no gender. Het gejuich wordt onder andere geliked door FOM, maar ook door een subgroep van Amnesty Maastricht; de moederorganisatie staat normaliter toch juist op de bres voor persvrijheid. Ze zijn allen begaan met de rechten van transgenders, en strijden voor inclusiviteit. En dat is te prijzen, maar tegelijkertijd zijn ze ervan overtuigd dat er in deze kwestie maar één waarheid bestaat: hun waarheid. Zij weten wat goed en fout is. Wie er een andere mening op nahoudt, zit verkeerd. Voor die andersdenkenden hoef je dan ook geen respect te hebben, zo schrijven ze zelf. Die categorie past niet in hun inclusieve wereld.

Open debat

Hoe nu verder? Persvrijheid én vrijheid van meningsuiting zijn van groot belang, voor de onafhankelijke pers, maar juist ook voor een academische gemeenschap. Een van onze taken is het debat stimuleren dat plaatsvindt op basis van argumenten, niet van dreigementen. In Observant uiteraard, op onze website en in de papieren krant.

Maar zou het niet ook goed zijn als er binnen de UM een debat op gang komt over persvrijheid, vrijheid van meningsuiting, woke, inclusiviteit, cancelcultuur, enzovoort? Toegankelijk voor iedereen, en waar onder leiding van een ervaren spreekstalmeester op basis van wederzijds respect en argumenten de degens worden gekruist? De redactie werkt daar graag aan mee en zal er verslag van doen.

Auteur: Riki Janssen

Illustratie: Simone Golob

Tags: redactioneel,fom,menstruatiemiddelen,ddos,cyberaanval,cybercriminaliteit

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.