Nog meer miljoenen uit Groeifonds naar UM

Nog meer miljoenen uit Groeifonds naar UM

Geld voor UM-onderzoek naar kweekvlees en onderwijs

20-04-2022

MAASTRICHT. Niet alleen voor de Einstein Telescoop is via het Nationaal Groeifonds een astronomisch bedrag gereserveerd (bijna een miljard), maar ook voor onder meer het kweekvlees en het onderwijsonderzoek aan de Universiteit Maastricht liggen vele miljoenen aan subsidie te wachten.

Zestig miljoen euro trekt het kabinet uit om onderwijs en onderzoek naar kweekvlees en -zuivel te bevorderen. Het geld gaat niet naar Mosa Meat, het bedrijf dat mede is opgericht door UM-hoogleraar Mark Post, maar naar een consortium van bedrijven, universiteiten en andere organisaties. Het draait bovendien niet alleen om kweekvlees maar ook om laboratoriumkaas, geïnitieerd door onder anderen Jaap Korteweg van De Vegetarische Slager.

Met de subsidie zullen bedrijven en universiteiten meer onderzoek doen naar het kweken van voedsel, zegt Tim van de Rijdt, hoofd communicatie van Mosa Meat. “Er is enerzijds meer kennis nodig van de biologie, van cellulaire groei en de rol van spieren en vet, specifiek bij koeien. En anderzijds van engineering, van bioreactoren en industriële opschaling.”

Het geld is bovendien bedoeld om meer deskundigen op te leiden, niet alleen om onderzoek te doen, maar ook om apparaten te bedienen, te repareren, dus hbo- en mbo-personeel. Aan deze mensen heeft Mosa Meat ook gebrek, zegt Van de Rijdt. “Wetenschappers komen uit de hele wereld naar ons toe, we hebben 25 nationaliteiten in dienst, maar mensen in uitvoerende functies zijn niet snel bereid om naar de andere kant van de wereld te verhuizen.”

Het Groeifonds heeft slechts een deel van de plannen van het consortium gehonoreerd. Van de Rijdt: “Alleen onze wetenschappelijk-technische voorstellen, niet de maatschappelijke. We wilden ook onderzoek doen naar consumentenacceptatie en naar de rol die kleinere partijen hierin kunnen spelen zoals de boeren. Ook wilden we kijken hoe je het investeringsklimaat van Nederland op dit vlak kunt verbeteren. Maar het fonds heeft voorrang gegeven aan de techniek.”

Wat is de status quo rond kweekvlees? “We zijn nu met de aanvraag bezig voor de European Food Safety Authority, die goedkeuring geeft om voedingsproducten op de markt te brengen. Dit duurt doorgaans anderhalf tot twee jaar, dus eind 2024 zou de kweekburger op menukaarten van restaurants kunnen verschijnen.”

Kansengelijkheid

Het project Ontwikkelkracht, waarbij de UM ook is betrokken, krijgt maar liefst 332 miljoen euro (waarvan 231 miljoen euro onder voorwaarden). Op de site van het Nationaal Groeifonds wordt gewaarschuwd voor de dalende prestaties van leerlingen de afgelopen twintig jaar. “Waar Nederland voorheen een van de beste onderwijssystemen ter wereld kende, zijn we inmiddels een Europese middenmoter geworden. Het Nationaal Groeifonds biedt een unieke kans om grootschalig te kunnen investeren in het lerend vermogen van het onderwijs.” 
De UM, die samen met de Vrije Universiteit Amsterdam samenwerkt in het Education Lab, is een van de hoofdaanvragers. Volgens Inge de Wolf, hoogleraar Education Systems in Maastricht en directeur van het Education Lab, is Ontwikkelkracht bedoeld om een “brug te slaan tussen wetenschap en scholen. Er zijn maar weinig verbindingen en daar waar ze zijn – en ze enthousiast worden ontvangen – worden ze niet opgeschaald.” 
Scholen baseren hun beslissingen onvoldoende op wetenschappelijke kennis over wat werkt terwijl ze er wel van kunnen profiteren, concludeert ze. “Alles wat we doen, is uiteindelijk in het belang van leerlingen. Zij staan centraal.” 
Kansengelijkheid en het verbeteren van basisvaardigheden als taal en rekenen  – “waar veel onderwijsinstellingen mee worstelen” – zijn de specifieke onderwerpen waar de UM zich mee bezig zal houden.

Taallab

De meeste miljoenen van het Groeifonds gaan naar het voortgezet en basisonderwijs zelf en niet naar de wetenschap. Zo wordt er tijd (fte) gegeven aan leraren en schoolleiders die in de voorhoede willen staan, zich de kennis (uit de wetenschap) eigen willen maken, er in de praktijk mee aan de slag gaan en het vervolgens ‘kopiëren’ op andere scholen in de regio. De Wolf: “In Engeland zijn ze al jaren aan de gang met een soort Ontwikkelkracht en je ziet dat het daar echt zijn vruchten afwerpt.” 
Er zullen zes ‘labs’ worden ingericht in het land. Twee daarvan zijn al in een vergevorderd stadium: een taallab en een lerarenlab. De laatste moet antwoord geven op de vraag hoe je goede leraren aantrekt en houdt. In Amsterdam, met een subsidie van de gemeente, is men al een aantal maanden geleden begonnen met een taallab. “Dat gaat over het verbeteren van de taalvaardigheid van kwetsbare leerlingen. Daarvoor kijk je naar interventies in het buitenland, je probeert ze op Nederlandse scholen uit en meet vervolgens of ze effect hebben.”

Wendy Degens/ Maurice Timmermans 

Auteur: Redactie

Foto: Lucelia Ribeiro

Categoriëen: Nieuws, Wetenschap
Tags: nationaal groeifonds, kweekvlees, onderwijs,education lab, mark post

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.