Vrijspraak in Pettense moordzaak dankzij rapport UM-rechtspsycholoog

“Dit was de eerste keer dat zo’n rapport als novum diende”

31-05-2022 · Nieuws

De Duitse Frank Vick is vorige week door het Haagse gerechtshof vrijgesproken van de moord op zijn schoonvader. De zaak moest opnieuw worden behandeld, oordeelde de Hoge Raad vorig jaar al op basis van een deskundigenrapport van Melanie Sauerland, rechtspsycholoog aan de Universiteit Maastricht.

Frank Vick werd tot vijf jaar gevangenisstraf veroordeeld in de ‘Pettense campingmoordzaak’. Zijn schoonvader werd in de zomer van 1994 tijdens een kampeerweekend met reisgenoten doodgestoken op een camping in de Noord-Hollandse plaats. Vick bekende vrij snel, maar kwam er later op terug. De rechtbank sprak hem vrij; in hoger beroep werd hij door de rechter alsnog aangewezen als dader. Het moordwapen, een mes, werd nooit gevonden. Het vrijwel enige bewijs was de bekentenis van de verdachte. Maar was die geloofwaardig? Of had Frank Vick iets bekend dat hij niet had gedaan?

Verhoren

Sauerland, aangesteld als universitair docent aan de faculteit Psychologie en Neurowetenschappen, en gespecialiseerd in de Aussagepsychologie (de psychologie van verklaringen), kreeg het verzoek een deskundigenrapport op te stellen. De overkoepelende vraag was, zo zei ze vorig jaar al hierover tegen Observant: Is het waarschijnlijk dat de bekentenis vals is? Ze bestudeerde onder andere de (weinige) transcripten en processen-verbaal van de verhoren van Frank Vick. “Een bekentenis alleen zegt nog niets over schuld. Ook al heeft iemand gezegd ‘ik heb het gedaan’, dan hoeft het nog niet zo te zijn. Dat moet tijdens het verhoor worden gecheckt, bijvoorbeeld op basis van daderkennis. Hoe is de moord gepleegd, met welk wapen, hoe vaak is er gestoken, waar is het wapen uiteindelijk beland, et cetera. In al die verhoren in de Pettense zaak komt het erop neer dat de verdachte geen idee had hoe zijn schoonvader precies om het leven is gekomen. Hij paste zijn uitspraken aan de feiten die de politie hem vertelde aan. De agenten waren ervan overtuigd dat hij het had gedaan.”

Toiletgebouw

De verhoren deugden niet, zoveel werd Sauerland duidelijk. Vick werd bovendien soms twee keer per dag en gedurende meerdere uren ondervraagd. Daarbij had hij weinig mogelijkheden om met een advocaat te overleggen. “Bij de meeste verhoren was er zelfs helemaal geen advocaat aanwezig.” Aanvankelijk verdacht de politie een andere man, ook een Duitser die tot het gezelschap behoorde op de camping. Een getuige had hem die nacht in een toiletgebouw met een mes in de hand zien zwaaien. Maar vanwege de bekentenis van Vick werd het onderzoek naar de andere verdachte (die in 2009 is overleden) gestaakt.  

Novum

Sauerland heeft Vick nooit persoonlijk gesproken, maar ze is blij dat ze dit voor hem heeft kunnen betekenen. Vaak genoeg worden rapporten van deskundigen aan de kant geschoven, zegt de rechtspsycholoog. “Mijn taak is om de kennis – waar ik voor heb gestudeerd, waar ik onderzoek naar doe – te delen, kennis die de rechter vaak niet heeft.” In dit geval heeft de conclusie grote consequenties. “Dit was de eerste keer dat zo’n rapport als novum diende. Wellicht opent het deuren voor de toekomst.”

Auteur: Wendy Degens

Foto's: Shutterstock/ Melanie Sauerland door Maartje Schreuder

Tags: novum, herziening, sauerland, valse bekentenis, pettense moordzaak, vrijspraak

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.