Maastrichtse hoogleraar raakt opleidingsbevoegdheid kwijt

Maastrichtse hoogleraar raakt opleidingsbevoegdheid kwijt

Opleiding in Eindhoven verdwijnt

20-09-2022

MAASTRICHT. UM-hoogleraar psychiatrie Machteld Marcelis is haar erkenning als opleider kwijtgeraakt. Ze kwam recent onder vuur te liggen na klachten van artsen in opleiding. Bovendien verdwijnt de opleiding tot psychiater aan de bewuste GGZ-instelling in Eindhoven. Dat heeft de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten beslist.

Hoofdopleider Marcelis kwam onlangs in opspraak nadat veertien (oud-)artsen in opleiding hadden geklaagd over een ‘onveilig leerklimaat’. Dat gebeurde bij de GGZ-instelling in Eindhoven (GGzE) en aan de UM. 

Op grond van een spoedvisitatie heeft de Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten (RGS) besloten om de opleidingsbevoegdheid van Marcelis en haar plaatsvervanger in te trekken. Dat betekent dat beiden aan de GGzE niet meer als opleider mogen werken. Bovendien schrapt de RGS de opleiding tot psychiater in Eindhoven. 

De beslissing van de RGS is nog niet definitief. Op 29 september volgt een ‘zienswijzegesprek’, waarin de opleiders en de instelling de gelegenheid krijgen om weerwoord te geven. 

Wraakactie

Voor de GGzE heeft de beslissing van de RGS verstrekkende gevolgen. Sluiting van de opleiding betekent dat de 25 artsen die nu worden klaargestoomd, per 1 januari 2023 moeten vertrekken. De artsen zitten niet alleen in de schoolbanken maar behandelen ook patiënten, onder begeleiding van psychiaters. 

In psychiatrische kringen circuleert een geheel andere kijk op de affaire, die voormalig UM-hoogleraar psychiatrie en internationale coryfee Jim van Os (nu Universiteit Utrecht) vorige week in Observant uit de doeken deed. Na gesprekken met onder meer aiossen en opleiders concludeert Van Os dat Marcelis het slachtoffer is van een wraakactie van één van de artsen in opleiding. De man zou collega’s hebben gerekruteerd om een anonieme klachtenbrief over een ‘onveilig leerklimaat’ te ondertekenen.

Over het RGS-besluit is Van Os niet te spreken. “In het rapport is geen enkele aandacht voor het hoe en waarom van de klachtenbrief. Bovendien: als een opleiding al jaren goed uit de verf komt tijdens visitaties, moet je aannemelijk maken waar de plotselinge neergang vandaan komt. Geen woord daarover.” 

Vertrouwenspersoon

Wat precies wordt bedoeld met een ‘onveilig leerklimaat’ blijft onduidelijk. Van Os: “Het is zo vaag als wat, je kunt er niks mee. Het gevolg van het besluit van de RGS is wel dat alle opleiders in Nederland nu reden hebben om zich onveilig te voelen.” 

Onveiligheid is moeilijk te duiden omdat het zo persoonlijk is, zegt Noud Bex, de woordvoerder van de GGzE. Wel heeft de GGzE volgens hem al enkele organisatorische zaken ten goede veranderd. “Voorheen was de hoofdopleider tevens voorzitter van de Centrale Opleidingscommissie. Dat wekte de indruk dat een en dezelfde persoon aiossen opleidt en eventuele klachten van diezelfde aiossen afhandelt. Dat is niet wenselijk. Recent hebben we een onafhankelijke, externe vertrouwenspersoon aangesteld.” 

De vertrouwenspersoon doet op instigatie van de GGzE onderzoek naar deze zaak. Vóór 29 september zullen de bevindingen bekend worden.

Ook aan de UM loopt onderzoek. Na de eerste verkenningen van de ombudsfunctionaris heeft het college van bestuur een extern bureau in de arm genomen, zegt woordvoerder Koen Augustijn. Het bureau, Bing, gespecialiseerd in integriteitskwesties, zal onder meer interviews houden met mensen die in de afgelopen jaren met Marcelis hebben samengewerkt.