Mensen die de telefoon laten rinkelen, die mails niet beantwoorden of je op een botte manier afserveren. Het is van alle tijden. Een journalist moet wat eelt op zijn ziel hebben, anders krijgt ‘ie het zwaar. Maar er zijn ook tal van mensen die wel antwoord op onze vragen willen geven.
Maar de laatste tijd (of is het al langere tijd?) lijken minder medewerkers en vooral studenten bereid om met naam en toenaam in Observant te komen. Neem het artikel over gevolgen van de inflatie voor studenten. Mijn collega YM vroeg – ik overdrijf niet – meer dan vijftig studenten per mail, via LinkedIn, Facebook, Whatsapp en face to face om een reactie. Het gros reageerde niet. Dat kan, dat is het risico van het vak. Uiteindelijk wilden veertien studenten wel praten, waarvan bijna de helft pas na de toezegging dat ze alleen met hun voornaam in Observant zouden staan. De huiver om je uit te spreken over zelfs een redelijk onschuldig onderwerp als je dagelijkse boodschappen en de huur, is blijkbaar groot. Ze willen niet traceerbaar zijn, is de meest gehoorde uitleg.
Of neem de invoering van SAP, het nieuwe ICT- systeem voor Human Resources, Financiën en Inkoop, dat voor de zomer de lucht in ging. Het gemopper op de wandelgangen bereikte de redactie via allerlei kanalen. Mijn collega CF ging op pad en sprak heel wat medewerkers, maar ook hier hoorde ze meer dan eens: liever geen namen noemen. Op de vraag waarom niet, hoorde zij onder andere: ‘Ik ben niet de enige die hiermee kampt.’
Waarom hameren we zo op het noemen van de naam? Openheid is een goed journalistiek gebruik: een verhaal moet controleerbaar zijn, niemand is bij verzinsels gebaat. Iemand die volmondig voor zijn mening uitkomt, dus met naam en toenaam, is veel geloofwaardiger.
Maar het blijft een dilemma: als mensen zonder de garantie van anonimiteit niets willen zeggen bestaat het risico dat een waardevol verhaal niet opgetekend wordt. Daarom doen we het soms wel, noodgedwongen, en altijd met de vermelding waarom iemand niet met naam en toenaam in de krant wil.
Wat me wèl bevreemdt: dat zelfs aan een universiteit medewerkers liever niet openlijk hun mening geven. Wat is daar aan de hand?