In de afgelopen jaren heeft het gebied van Belvédère enkele belangrijke veranderingen ondergaan. De voormalige Sphinxfabriek – lange tijd een leegstaand pand – werd gerenoveerd en biedt nu onderdak aan het Student Hotel en Pathé Cinema, terwijl Lumiere Cinema en muziekplatform De Muziekgieterij aan de overkant in de Timmerfabriek een onderkomen vonden. Maar het Landbouwbelang werd – althans tot nu toe – met rust gelaten.
De gebiedsplanners van Belvédère BV, een bedrijf dat in handen is van de gemeente met de publieke opdracht om het Belvédère-gebied te herstructureren, hebben investeerders gevraagd hun plannen voor het LBB in te dienen. Er zijn een paar eisen: een potentiële investeerder moet minimaal 18 miljoen euro betalen voor de voormalige graanfabriek, en het plan moet mogelijkheden voor huisvesting bevatten en tot op zekere hoogte duurzaam zijn. Er zijn drie plannen geselecteerd, de gemeente gaat in mei 2023 in gesprek met de indieners, alvorens een beslissing te nemen. Totdat de herontwikkeling begint, kunnen de mensen van het LBB blijven waar ze zijn, zegt Edwin Gerardu, communicatieadviseur van het Belvédère-project.
Een thuis
Welk plan ook wordt gekozen, het lijkt erop dat, een paar jaar nadat de voormalige culturele vrijplaats Mandril al uit de stad was verdwenen, Maastrichts laatste bastion van culturele vrijheid en alternatief wonen binnenkort ook geschiedenis dreigt te worden. Dat betekent dat niet alleen de bewoners en kunstenaars een nieuw onderkomen moeten zoeken, maar ook initiatieven als de ‘Foodbank’ en ‘Maastricht goes vegan’, evenals de vele alternatieve feesten.
Als ze er een kunnen vinden, wat de meeste mensen in de gemeenschap betwijfelen. Neem Borut Vovsek. De oud-student International Business besloot een paar jaar geleden om mee te werken aan een initiatief dat voedsel inzamelt bij supermarkten en dit uitdeelt. Later nam hij, samen met een paar anderen, het idee over en ontstond de Foodbank, inmiddels het populairste initiatief van het LBB. “Het doel is om voedselverspilling tegen te gaan. Mensen leren ervan en ontmoeten elkaar tegelijkertijd.” Om dit mogelijk te maken hebben de vrijwilligers van de Foodbank een grote ruimte in het LBB verbouwd. “We hebben er een mooie ruimte van gemaakt. Dat is een hele prestatie”, zegt Vovsek trots.
Hij denkt dat het heel moeilijk zal zijn om een andere geschikte en betaalbare locatie in de buurt van het stadscentrum te vinden, en voegt eraan toe: "Het LBB is ons thuis. We voegen hier iets toe aan de gemeenschap, we voeden mensen, ze kunnen hier anderen ontmoeten, ze leren vaardigheden voor het leven, we geven zelfs workshops voor schoolkinderen over voedselverspilling. We dragen gewoon op zoveel manieren bij.”
Een saaie stad
“Het LBB is van alle markten thuis”, beaamt Tereza Kafková, een Tsjechische tweedejaars psychologiestudent en vaste bezoeker van het LBB. Ze denkt dat het LBB de enige plek is die ruimte geeft aan het alternatieve leven in Maastricht. Verder, zegt ze, biedt de gemeenschap de mogelijkheid om plezier te hebben zonder al te veel geld uit te geven aan een avondje uit, aangezien hun evenementen gratis of op donatiebasis zijn. Kafková vindt dat de stad niet voldoende beseft dat studenten in het algemeen meer inspraak zouden moeten hebben. “Als ze de gemeenschap van het LBB kapot maken en ons er niets voor teruggeven, komen de studenten niet meer, want Maastricht wordt dan een heel saaie stad.”
Een plek om te groeien
Michelle Armstrong, die sinds april 2019 als vaste bewoner in het LBB woont en momenteel haar master Health Education and Promotion aan de Universiteit Maastricht afrondt, beaamt dat. Vanwege haar financiële situatie besloot ze bij de gemeenschap in te trekken.
Michelle Armstrong voor het LBB. Foto: Natalia Rubio
“Ik woonde eerst in Kanne (België), maar de huur was zelfs daar vrij duur. Mijn vader ondersteunde me zoveel mogelijk, maar ik kon de huur en de boodschappen niet tegelijkertijd betalen. In het begin had ik niet gedacht dat ik op een plek als het LBB zou kunnen wonen, maar toen mijn economische situatie kritiek was, besloot ik het eens te proberen. De gemeenschap biedt huisvesting aan iedereen die dat nodig heeft.”
Kijkend naar de toekomst van het LBB-gebouw is Armstrong niet erg hoopvol. “Ik denk eerlijk gezegd dat het LBB het niet gaat redden. Hoewel er een grote studentengemeenschap is die een van de belangrijkste inkomsten voor de stad vertegenwoordigt, willen ze toch een plek vernietigen waar studenten kunnen groeien. Verder is het Basin-gebied erg chique en past het LBB-gebouw gewoon niet bij het gewenste imago van de gemeente. Als het LBB verdwijnt, wordt Maastricht een treurige plek.”
Natalia Rubio en Simon Wirtz