Als Belg werd mijn beeld van Nederland sterk beïnvloed door Nederlandse televisie. Nederland, dat was vrijheid, blijheid en brutaliteit! Een aantal van mijn klasgenootjes mocht vroeger niet kijken naar De Grote Meneer Kaktus Show, wegens té brutaal voor brave Vlaamse kinderzieltjes. Onlangs zag ik de 83-jarige Hanneke Groenteman blowen in het tv-programma Boerderij Van Dorst. Heerlijk, die vrijheid en ongeremdheid! Helaas weet ik inmiddels dat die beperkt is tot enkele communes en tv-programma’s. Over de rest van Nederland regeert een bureaucratisch monster.
Bij mijn vorige Nederlandse werkgever vond een transitie naar ‘flexdesks’ plaats. Wij, filosofen, mochten nog slechts 1.33 meter aan boeken hebben op kantoor. Al kan het ook 1.2753 meter geweest zijn. Om het transitieproces efficiënt te laten verlopen, werd een ‘verhuismanager’ ingehuurd. En onlangs werd de bachelor Digital Society in Maastricht onderworpen aan een ‘midterm review’. Beide ervaringen leidden tot het volgende besef: als de hemel is ingericht door Nederlandse bureaucraten, dan verkies ik de hel.
Ik stel het me zo voor: ik klop aan bij de hemelpoort. Sint-Pieter doet open, maar mag me pas binnenlaten nadat hij heeft ‘assessed’ of ik een ‘goed’ leven leidde. Aan de hand van bewijsstukken moet ik aantonen hoe ik 'goed' tijdens mijn leven definieerde. Sint-Pieter kan mijn prestaties enkel beoordelen als de leerresultaten meetbaar zijn. Voor alle fouten die ik bij leven maakte – ik ben tenslotte een feilbaar mens – moet ik aantonen dat ik ervan leerde door verbeter- en actiepunten te identificeren, aan de hand van ‘Constructive Alignment’. Een zwaar kruis om te dragen, óók in de hemel, is de ‘Kruisjestabel’. Het ‘assessen’ van een goed leven komt immers neer op het afvinken van meetbare criteria in een Excel-sheet.
Sint-Pieter besluit dat ik een goed mens was en accrediteert mij tot de hemel. Ik ontvang de sleutel nadat ik 45 documenten heb ondertekend. Ik word verwelkomd door het engelenkoor, dat in werkelijkheid een taskforce is die managementtaal reciteert. De rijstpap waar ik me zo op verheugde, blijkt een wak broodje kaas met melk.
Ach, het zal vast wel efficiënt zijn allemaal, maar ook na de dood mis ik joie de vivre.
Katleen Gabriels is universitair docent Techniekfilosofie en opleidingsdirecteur van Digital Society (FASoS)