De gemeente heeft al jaren plannen om het voormalige graanpakhuis aan de Maas een nieuwe bestemming te geven. Afgelopen dinsdag maakte wethouder Frans Bastiaens (Stadsontwikkeling) bekend dat de aanbestedingsprocedure voor de locatie is afgerond. In 2025 start een consortium van Maastrichtse ontwikkelaar RO groep, Belgische ontwikkelaar Vestio en Group Machiels met de verbouwing van het Landbouwbelang, die twee jaar later afgerond moet zijn.
In het winnende plan blijft meer dan de helft van het monumentale pand behouden, dat de Toneelacademie en het Conservatorium van Zuyd Hogeschool gaat huisvesten. Daarnaast verschijnen er drie nieuwe torens op het terrein. Deze zijn bestemd voor woningen, variërend van studentenhuisvesting tot ruime koopappartementen. Ook is er ruimte voor horeca, sportgelegenheden en groen.
De aanbesteding luidt ook het definitieve einde in van de culturele vrijplaats op deze plek, die ontstond nadat een groep krakers het pand twintig jaar geleden betrok. Nog steeds wonen er mensen, en is het de thuisbasis van initiatieven als de ‘Foodbank’ en ‘Maastricht goes Vegan’ en vele alternatieve feesten, die ook onder studenten populair zijn. “Met de mensen achter die initiatieven van de vrijplaats zijn we in gesprek om te kijken naar alternatieve plekken”, laat wethouder Bastiaens weten.
Klap in het gezicht
Binnen de LBB-gemeenschap is er veel “pijn, woede en verdriet” om het besluit, zegt Kali Benton, derdejaarsstudent aan het University College Maastricht. Ze maakt deel uit van een groep van vijftien personen – “voor ongeveer de helft bestaand uit studenten” – die onlangs een petitie startte en een demonstratie organiseerde tegen het verdwijnen van de vrijplaats. Het LBB is volgens de groep een unieke en onmisbare broedplaats voor cultuur en zelfexpressie; sluiting zou een desastreuze impact hebben op de lokale en internationale gemeenschap.
Dat er in de nieuwe plannen ook ruimte is voor cultuur – zo komt er een openbare passage die ook als ‘forum voor de podiumkunsten van Zuyd’ gebruikt gaat worden – biedt volgens Benton geen uitkomst. “Het punt van de vrijplaats is juist dat iedereen hier welkom is, niet alleen mensen die collegegeld betalen. Veel studenten van de Toneelacademie en het Conservatorium komen hier naartoe om nieuwe ideeën en inspiratie op te doen. Sommigen van hen vertelden ons dat het als een klap in hun gezicht voelt dat uitgerekend hun eigen instelling meewerkt aan het vernietigen van deze plek.”
Daarnaast is er binnen de gemeenschap weinig vertrouwen in de zoektocht naar alternatieve locaties door de gemeente, stelt Benton. “Veel mensen die hier culturele activiteiten organiseren, hebben of nog niks gehoord van de gemeente, of alleen dure en daarom onrealistische voorstellen gekregen.” De groep is van plan om nieuwe acties te organiseren. “Om de gemeente duidelijk te maken dat we ontevreden zijn, maar ook om lokale bondgenoten te vinden. Ze proberen dan wel de vrijplaats te laten verdwijnen, maar wij verdwijnen zeker niet.”