Vaart achter fusieplannen; Letschert wil “ellenlang traject” voorkomen

Vragensessie, met van links naar rechts: Dedan Schmidt, Rianne Letschert, gespreksleider Simone van Trier en Helen Mertens

Vaart achter fusieplannen; Letschert wil “ellenlang traject” voorkomen

Online vragensessie over samenwerking MUMC en UM

05-09-2023 · Achtergrond

Gaan de Universiteit Maastricht en het ziekenhuis nu fuseren, of mogen we het zo niet noemen? Wordt het de grootste organisatie van Limburg? Gaan we straks Engels spreken in het MUMC? Afgelopen donderdag was er een online vragensessie met de ‘bazen’ van beide instellingen over de ambitieuze plannen. Veel is nog onduidelijk, maar nee, de UM wordt géén gezondheidsuniversiteit.

“Soms moet je er druk op zetten, anders kun je in een ellenlang traject verzanden”, reageert UM-collegevoorzitter Rianne Letschert op de opmerking van Helen Mertens, voorzitter van de raad van bestuur van het Maastrichtse UMC, om al in juni 2024 “over te gaan naar de nieuwe organisatie”. Mertens wil niet zeggen dat alles dan al rond is, maar “ik hoop dat we overeenstemming hebben bereikt over heel veel zaken”.

Autonomie

Twee maanden geleden werd het plan van de fusie wereldkundig gemaakt; welke reacties stroomden er binnen, wil de gespreksleider weten. Letschert kreeg vooral steun voor de “strategische onderbouwing”, vertelt ze, maar er zijn ook zorgen, want wordt de UM niet stiekem een gezondheidsuniversiteit? Dat speelt vooral bij de binnenstadsfaculteiten. “We moeten daarom goed nadenken over het bestuursmodel. Welke verantwoordelijkheden en mandaten leg je waar? De autonomie van de faculteiten moet je behouden.” Op het gebied van politieke en sociale wetenschappen, Europa, economie en rechten, heeft de UM belangrijke kennis en expertise in huis, schetst Letschert, “maar om stabiel te blijven is een stevig medisch cluster nodig”. Een geïntegreerd UMC hád ertoe kunnen leiden dat de grootste faculteit Health, Medicine and Life sciences over werd gedragen aan het ziekenhuis, maar, zo zei Letschert al eerder aan Observant, “dat vonden wij niet verstandig. Als die faculteit naar het UMC zou gaan, zouden we 'm kwijt zijn.” Ook nu refereert ze daaraan: het verlies van een medische faculteit gaat ten koste van de innovatie en de kracht van andere faculteiten. “Je moet het in solidariteit met elkaar blijven doen.”

Gevaar

Gezondheid wordt een belangrijk thema, maar dat betekent niet dat alle wetenschappers en docenten opeens het roer om moeten gooien. Ja, daar waar mogelijkheden zijn (“dat moet vanuit de organisatie zelf komen”, daarvoor wordt een beroep gedaan op de decanen) kan een brug worden geslagen, denk aan gezondheidsethiek, gezondheidsrecht en gezondheidseconomie, “maar we dwingen niemand”. Wie “geweldig” werk doet in de niet-medische hoek (belasting- en ondernemingsrecht noemt ze als voorbeeld) moet dat blijven doen. “Dat komt niet in gevaar.”

Stijl

In 2008 werd het MUMC+ opgetuigd. Onderwijs, onderzoek en patiëntenzorg zouden sterker aan elkaar worden gekoppeld, was het idee. Maar de vele pogingen om te integreren, mislukten. Letschert: “De universiteit was destijds veel kleiner, we hebben nu vier campussen, we zijn enorm doorontwikkeld.” Plus: er staan andere persoonlijkheden aan het roer. “Helen en ik zijn vorig jaar naar elkaar toegestapt. Het helpt als je elkaar dingen gunt en problemen op tafel durft te leggen. Die stijl hebben we allebei.” Daarbij is de situatie in het land veranderd, schetst Letschert, zoals de competitie tussen de UMC’s en de concentratiedrang, “ook als je kijkt naar clusters rondom Leiden, Delft en Rotterdam, waar de universiteiten en ziekenhuizen zich samenpakken, je zult je moeten verenigen, ook omdat het steeds duurder wordt om dure infrastructuur in stand te houden.” Daarbij verwachten ze als “robuustere organisatie” de maatschappelijke uitdagingen beter aan te kunnen, zoals de toenemende vergrijzing, de scheve balans tussen zorgvraag en -aanbod, de personeelstekorten.

Kwartiermaker

Een kwartiermaker is al aangesteld: Dedan Schmidt (hij schuift tijdens de sessie even aan tafel). Schmidt is een 54-jarige bestuurskundige en organisatieadviseur die al meerdere interim-managementklussen op zijn naam heeft staan. Vorig jaar was hij interim-directeur van Verpleegkundigen en Verzorgenden Nederland – waardoor hij op de hoogte is van alle ins en outs van het Integraal Zorgakkoord, de afspraken die de overheid met partijen in de zorg heeft gemaakt met het oog op de toekomst. Bovendien kent hij het reilen en zeilen binnen een hoger onderwijsinstelling. Zo was hij bijvoorbeeld betrokken bij de (re)organisatie van het bureau van de Rijksuniversiteit Groningen. Letschert: “Hij gaat vanaf nu het proces regisseren.”

Bestuursmodel

De hele exercitie brengt risico’s, zorgen en “duizend vragen” met zich mee, beseffen beide voorzitters. “We kunnen er vaak geen antwoord op geven, we weten zelf ook nog heel weinig.” Toch doen ze een poging tijdens de vragensessie (medewerkers konden digitaal vragen indienen). Welk bestuursmodel komt er? Ze streven naar één organisatie, één werkgever, maar of dat formeel juridisch gaat lukken? “Geen idee”, zegt Letschert. “Dat vraagt nogal wat wettelijke aanpassingen.” Zullen ondersteunende diensten UM-breed aangestuurd worden? Mertens: “Er zijn uitdagingen op het gebied van HR, facilitair, ICT, huisvesting, maar het tempo zal per dienst verschillen.” De rol van de medezeggenschap moeten we daarbij ook in kaart brengen, vult Letschert aan, “want het is een reorganisatie”. Sneuvelen er banen? “De drive zit ‘m in de strategische samenwerking, niet in de noodzaak om te bezuinigen en shared services op een hoop te gooien. Dat zou ik niet leuk vinden, daar krijg ik geen energie van.” Mertens sluit zich daarbij aan: “Ik denk dat we de mensen nog heel hard nodig zullen hebben.”

Terugkijken kan hier (via intranet UMployee)

Auteur: Wendy Degens

Foto: printscreen opname vragensessie

Tags: mumc, umc, integratie, bestuursmodel, interdisciplinair, samenwerken,fusie,gezondheid,fusie um+mumc

Reacties

Nico Rasters

Ik werk al jaren samen met mensen van andere afdelingen, faculteiten, en organisaties. Daar heb je geen fusie voor nodig. Kwestie van interesse, en communicatie. Bij de "het is geen reorganisatie" van het IT gebeuren hebben ze mensen op dezelfde kamer of in hetzelfde team geplaatst omdat ze blijkbaar anders niet met elkaar praten. Dat is een schattig idee voor een kleuterklas, maar van (volwassen) professionals mag je hopelijk verwachten dat ze met elkaar kunnen overleggen. Afijn, wat overduidelijk niet werkt op kleine schaal gaan we nu dus op grote schaal doen. Of pogen te doen, want het is al vaker mislukt.

De fusie was toch de reden voor de aanstelling (en verlenging daarvan) van Martin Paul als voorzitter? Is er enige reflectie op het eerdere falen?

Geen idee waarom zo'n fusie nodig is. Strategische onderbouwing? Eens kijken...
- "De samenwerking was te vrijblijvend"? Er is dus geen intrinsieke reden om samen te werken, en blijkbaar geen motivatie en facilitering vanuit het management.
- "Drukte in beide instellingen"? Dan kun je beter iets aan die werkdruk doen, dan je extra werk op de hals halen met een fusie traject.
- "Twee soorten pasjes"? Ik kijk al uit naar de fusie van de Gamma en de Jumbo.

Een fusie is meer macht voor minder mensen. Het scheelt ook aan tegengeluid.
Allianties werken beter, mits de ego's het toelaten.

Kan niet wachten op een fusie van de IT systemen.

Voeg reactie toe

Klik hier voor onze privacyregels

Vanaf januari 2022 plaatst Observant alleen nog reacties van mensen wier naam bekend is bij de redactie.