Dat de slagschaduw van de Haagse kritiek op de internationalisering van het hoger onderwijs zwaar over de Universiteit Maastricht valt, is al geen nieuws meer. Vandaar ook de Ask Me Anything-sessie deze week met als thema: ‘Internationalisering en taal aan de UM. Wat komt er op ons af?’ Zo’n 270 medewerkers namen online deel. Collegevoorzitter Rianne Letschert vatte de problematiek nog maar eens een keer samen: de grote instroom van buitenlandse studenten, de mogelijke verdringing van Nederlandse studenten, de krappe kamermarkt, de verengelsing van het onderwijs en de teloorgang van Nederlands als academische taal, dat alles is onderwerp van discussie. De politieke partijen VVD, BBB, NSC en PVV die de afgelopen weken probeerden (de NSC van Omtzigt stapte er dinsdagavond uit) een regering te vormen, willen de migratie van niet alleen asielzoekers, maar ook buitenlandse studenten en werknemers terugdringen en de Nederlandse taal weer een belangrijke rol in het onderwijs geven.
Zwaar weer
Het is een debat dat niet valt te negeren: krijgen die partijen hun zin, dan dreigt er zwaar weer voor de UM. Maar Letschert en haar twee secondanten bij de sessie, de decanen Harald Merckelbach (psychologie en neurowetenschappen) en Christine Neuhold (Arts and Social Sciences), zijn niet pessimistisch. En dat vooral vanwege de grote economische rol van de UM in de regio. Want juist de partijen die de internationalisering van het hoger onderwijs bedreigen zijn tezelfdertijd voorstander van versterking van regio’s die het moeilijk hebben, zei Letschert. En in Limburg is de UM een belangrijke economische motor geworden. Wie de UM schade berokkent, brengt schade toe aan de regio, is de redenering.
Pakket aan maatregelen
Niet dat men in de tussentijd stil zit; daarvoor zijn de kritische signalen te sterk. De universiteiten moeten iets doen, de UM moet iets doen. Komende donderdag komen de veertien universiteiten verzameld in de UNL met een pakket aan voorstellen naar buiten - over de ‘blijfkans’ voor afgestudeerden, Nederlands in de bachelorfase, studentenhuisvesting - die overigens niet door iedere instelling op dezelfde wijze hoeven worden ingevuld.
Nederlands leren
Zo wil men buitenlandse studenten meer faciliteiten geven om Nederlands te leren. Voor de UM betekent dat niet alleen de cursus Social Dutch, maar bijvoorbeeld ook taalcursussen toegesneden op het eigen vakgebied. Het Talencentrum kijkt nu samen met faculteiten wat er nodig is. Een van de doelen: meer buitenlandse afgestudeerden die hier een baan zoeken en blijven. En dat is nodig in een regio als Zuid-Limburg die sterk vergrijst, aldus het panel. Merckelbach wees erop dat drastische overheidsmaatregelen averechts kunnen werken. In Denemarken is het besluit om het aantal Engelstalige studies stevig in te perken na twee jaar al weer teruggedraaid omdat de internationale afgestudeerden onmisbaar blijken voor de Deense arbeidsmarkt.
Meer Nederlandse studenten
Verder wil de UM meer Nederlandse studenten werven. Jongstleden september had meer dan tweederde van de eerstejaars bachelors een buitenlands paspoort. Het aandeel Nederlanders kan groeien, zo klonk het, door tijdens open dagen (ook) Nederlands als voertaal in te zetten en de website – nu nog Engelstalig – tweetalig te maken. Letschert: “Als je nu als 4 of 5 vwo’er naar zo’n open dag komt, kan de Engelse taal voor een hogere drempel zorgen. Zo’n scholier kan dan denken: hier ben ik nog niet klaar voor.”
Wil de UM dan nog verder groeien, luidde een vraag uit het online publiek. Niet in Maastricht, zei Letschert beslist. “Groeiambities hebben we alleen in Venlo en Heerlen, maar ook daar moeten we blijven kijken naar onze capaciteit en de huizenmarkt.”
Geen ontslagen
Terug naar de zorgen van de internationale staf, die bang is dat er ontslagen zullen vallen als de Haagse critici hun zin krijgen. Nee, dat is echt niet aan de orde, klonk het geruststellend. Het panel verwacht geen worst case scenario waarin alle bachelors voortaan in de Nederlandse taal moeten worden gegeven.
.