Het bindend studieadvies keert terug, minder opleidingen in het Engels, beperking van de instroom buitenlandse studenten, een boete voor langstudeerders (wie langer dan een jaar uitloopt in bachelor- of masterfase betaalt 3000 euro collegegeld), bezuiniging op de sectorplannen (jaarlijks minus 200 miljoen voor wetenschappelijk onderzoek) én op het Fonds voor Onderzoek en Wetenschap (jaarlijks minus 200 miljoen) dat de starters- en stimuleringsbeurzen bekostigt.
Groeifonds
Zie hier een korte samenvatting van de plannen die de nieuwe, nog te benoemen minister van Onderwijs verder zal moeten uitwerken. Daar komt nog een “ombuiging” - lees bezuiniging - van in totaal 2,1 miljard van het Groeifonds bij. Een fonds waaruit onder andere de Einsteintelescoop wordt bekostigd. Die laatste komt niet in gevaar. Subsidies die zijn toegezegd, zijn ‘veilig’.
Wat dit precies allemaal voor de Universiteit Maastricht gaat betekenen, is nog onduidelijk. Eerst moeten de plannen concreter worden. Een ding is wel duidelijk, zeg Letschert: “Er gaat minder geld naar wetenschap, naar fundamenteel onderzoek en innovatie.”
Engels
Wat betreft de plannen voor het terugdringen van het Engels in het onderwijs en een lagere instroom van buitenlandse studenten, twee maatregelen die ongunstig kunnen uitpakken voor de zeer internationale UM: “Uiteraard hebben we hier zorgen over. Maar tegelijkertijd is het wetsvoorstel Wet Internationalisering in Balans (WIB) van minister Dijkgraaf niet controversieel verklaard en dat is goed nieuws. Dat gaan ze in de Tweede Kamer behandelen en daarin is ruimte voor de aparte positie van grensregio’s. Voor maatwerk.” Die wet geeft de universiteit ook de mogelijkheid om een halt toe te roepen aan verdere expansie in Maastricht. “We willen een verdere groei echt inperken, dat is goed voor de balans, voor de inwoners in de stad. De wet kunnen we als instrument gebruiken om de instroom in te dammen en bijvoorbeeld meer aandacht te geven aan de Nederlandse taal.” Wet of niet, er komt sowieso UM-beleid om de kennis van het Nederlands te bevorderen. “Dat doen we ook los van Den Haag. We zijn niet doof voor de sentimenten in de samenleving.”
Wispelturige overheid
Letschert had de nieuwe plannen voor studenten niet verwacht. Al jaren hebben ze te maken met een “wispelturige” overheid, vindt ze: “Eerst was er de basisbeurs, die werd vervolgens afgeschaft, maar de rente stond op nul, daarna kwam er toch een rente over hun studielening. Toen kwam de basisbeurs terug.”
Ook het bindend studieadvies (bsa) staat weer op de agenda. Een maatregel die volgens haar typisch een zaak is van de instellingen zelf. “Het gaat om een pedagogische afweging die per opleiding kan verschillen. Daar moet de overheid zich niet mee bemoeien. De autonomie van het hoger onderwijs wordt langzaam maar zeker ingeperkt door dit soort zaken. Ook dat is een punt van zorg.”
De komende tijd houdt de UM de vinger aan de Haagse pols, klinkt het strijdvaardig. “We zullen scherp opletten en het Maastrichtse geluid laten horen.”